Bestrating en water zijn van nature vijanden. Leg een terras aan, en je creëert een afvoerprobleem. Tenzij je kiest voor waterdoorlatende bestrating — materialen die regenwater gewoon doorlaten naar de bodem eronder. Het klinkt als een compromis, maar moderne waterdoorlatende bestrating is minstens zo mooi en sterk als conventionele tegels.
Waarom het ertoe doet
In Nederland valt jaarlijks gemiddeld 850 mm neerslag. Op een terras van 30 m² betekent dat 25.500 liter water per jaar dat ergens heen moet. Bij conventionele bestrating belandt dat in de regenpijp, het riool of — als het even tegenzit — in je kelder. Waterdoorlatende bestrating lost dat op bij de bron: het water infiltreert ter plekke in de grond.
Bijkomend voordeel: minder hitte-eilandeffect. Doorlatende bestrating verdampt water, en die verdamping koelt de omgeving. Op een hete zomerdag kan het temperatuurverschil tussen een dichte betonvloer en een doorlatende bestrating oplopen tot 5 à 8 °C.
Type 1: poreuze klinkers
Poreuze klinkers zijn gemaakt van beton met een open structuur — je kunt er letterlijk water doorheen gieten. De doorlatendheid bedraagt 200 tot 500 liter per m² per uur, ruimschoots voldoende voor de zwaarste buien. Ze zijn verkrijgbaar in diverse kleuren en formaten, en qua sterkte geschikt voor voetgangers en licht verkeer.
- Prijs: € 25 tot € 50 per m² (exclusief leggen).
- Levensduur: 20 tot 30 jaar, mits de poriën niet dichtslibben.
- Onderhoud: jaarlijks reinigen met een hogedrukspuit om de poriën open te houden. Gebruik géén onkruidbestrijdingsmiddelen die de poriën dichten.
Type 2: klinkers met brede voegen
Gewone betonstenen of gebakken klinkers, gelegd met vergrote voegen van 2 tot 3 cm breed, gevuld met grof grind of split. Het water loopt via de voegen naar de fundering. Dit systeem is goedkoper dan poreuze klinkers en werkt uitstekend op opritten en paden.
- Doorlatendheid: 100 tot 200 liter per m² per uur, afhankelijk van de voegbreedte.
- Tip: kies gebakken klinkers boven betonklinkers als je een klassieke uitstraling wilt. Gebakken klinkers zijn bovendien kleurvaster.
Type 3: grasbetontegels
Grasbetontegels (ook wel grasrasters) combineren beton met open vakken waarin gras of bodembedekkers groeien. Ze worden vaak gebruikt op parkeerplaatsen en opritten waar incidenteel zwaar verkeer komt. De betonstructuur draagt het gewicht, het gras zorgt voor infiltratie.
- Doorlatendheid: zeer hoog, vergelijkbaar met onverhard oppervlak.
- Let op: het gras in de vakken heeft licht en water nodig. Op schaduwrijke plekken kies je beter voor Sagina subulata (Iers mos) of grind als vulling.
Type 4: grind en halfverharding
Grind, split en schelpen zijn van nature volledig doorlatend. De uitdaging is stabiliteit: los grind verschuift onder voeten en wielen. Gebruik grindmatten (honingraatpanelen van kunststof) om het grind op zijn plek te houden. Hiermee is zelfs een oprit berijdbaar.
- Prijs grindmat + grind: € 15 tot € 30 per m².
- Kies grind met een korrelgrootte van 8 tot 16 mm voor de beste stabiliteit en doorlatendheid.
De fundering maakt of breekt het systeem
Waterdoorlatende bestrating heeft alleen zin als de fundering óók doorlatend is. Gebruik daarom geen dichte zand-cementmengsels, maar:
- Straatzand (brekerzand): grof zand met een goede doorlatendheid.
- Lavagrind of gebroken puin: als fundering onder de straatlaag, met een dikte van 15 tot 25 cm afhankelijk van de belasting.
- Geotextiel: een scheidingslaag tussen fundering en ondergrond voorkomt dat fijn materiaal de fundering verstopt.
Op kleigrond is de afvoer van water naar diepere lagen beperkt. Overweeg in dat geval een drainlaag onder de fundering die het water lateraal afvoert naar een sloot of infiltratiekrat.
Subsidies en regelgeving
Steeds meer gemeenten stimuleren waterdoorlatende bestrating via subsidies. De gemeente Utrecht vergoedde in 2024 tot € 10 per m² voor het vervangen van dichte bestrating door doorlatende varianten. Check altijd de website van je gemeente of het lokale waterschap.
Veelgestelde vraag: wordt het niet glibberig?
Een terechte zorg. Poreuze klinkers drogen sneller op dan dichte tegels, juist omdat het water erin trekt in plaats van erop te blijven staan. Ze zijn daardoor minder glad bij regen dan gewone tegels. Bij vorst geldt hetzelfde: minder plassen, minder ijsvorming.
Waterdoorlatende bestrating is geen concessie aan comfort of esthetiek — het is een upgrade. Je terras, oprit of pad doet wat het altijd deed, maar nu helpt het ook nog eens om je tuin en de riolering te ontlasten. En dat merk je pas echt bij de volgende wolkbreuk.