045·Oleaceae·Inheems·20–40 m

Es

Fraxinus excelsior

vogelsinsectenoeverbosland
Es

Wikimedia Commons / CC BY-SA 3.0

Karakter

De es is de boom van natte beekdalen en kleioevers — met geveerde bladeren die laat uitlopen en vroeg vallen, en de karakteristieke sleuteltjes die in trossen aan de boom hangen.

Standplaats

zon
halfschaduw

Bloeiperiode

jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec

Hoogte

20–40 m

Vochtig / nat

Bodem

kleileemkalk

Levensduur

boom

Biotoop

Beekdalen, rivieroevers, natte loofbossen en kalkrijke hellingen op vochtige, voedselrijke bodems.

Herkomst

Inheems

Oorspronkelijk in Nederland

Veelgestelde vragen

Over Es

Wat is Es?+

De es is de boom van natte beekdalen en kleioevers — met geveerde bladeren die laat uitlopen en vroeg vallen, en de karakteristieke sleuteltjes die in trossen aan de boom hangen.

Waar groeit Es van nature?+

Beekdalen, rivieroevers, natte loofbossen en kalkrijke hellingen op vochtige, voedselrijke bodems.

Waar plant ik Es in mijn tuin?+

Standplaats: zon, halfschaduw. Watervoorkeur: Vochtig / nat. Hoogte: 20–40 m.

Wanneer bloeit Es?+

Es bloeit in: april, mei.

Beschrijving

Fraxinus excelsior, de gewone es, is een grote loofboom met geveerd samengestelde bladeren van 9-13 blaadjes en zwarte knopen op de winterse twijgen. De bloemen zijn onopvallend, zonder kroonbladen. De vleugelvruchten (sleuteltjes) hangen in dichte trossen en blijven soms tot ver in de winter hangen. De es is thans zwaar bedreigd door de essentaksterfte (Hymenoscyphus fraxineus).

Ecologische waarde

De es herbergt meer dan 100 insectensoorten, waaronder de gespikkelde houtvlinder en talloze galmuggen. De sleuteltjes worden gegeten door bullfinchen en andere zaadeters. De dichte kroon biedt nestgelegenheid aan roofvogels. De oude, holle essen zijn leefgebied voor vleermuizen en boommarters.

Groeiomstandigheden

Es groeit op natte tot vochtige, kalkrijke, voedselrijke bodems langs oevers en in beekdalen. Ze groeit snel. Let op: essentaksterfte is een ernstige bedreiging — plant resistente variëteiten of combineer met andere soorten.

In jouw tuin

  • Plant als majestueuze solitaire boom in grote tuinen op natte klei.
  • Combineer met zwarte els, vogelkers en grauwe wilg langs waterlopen.
  • Kies indien mogelijk resistentere variëteiten i.v.m. essentaksterfte.

Bronnen & verder lezen

Laatst bijgewerkt: 2 april 2026.