114·Colchicaceae·Inheems·10–20 cm bloei, 30 cm blad

Herfsttijloos

Colchicum autumnale

herfstbolhooilandbedreigd
Herfsttijloos

Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0

Karakter

In september verschijnen de bleekroze 'krokussen' uit de kale grond — een herfstwonder dat in de lente alleen blad toont.

Standplaats

zon
halfschaduw

Bloeiperiode

jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec

Hoogte

10–20 cm bloei, 30 cm blad

Vochtig / nat

Bodem

leemkleikalk

Levensduur

overblijvend

Biotoop

Vochtige hooilanden, beekdalen, dijktaluds — in NL zeldzaam in Limburg en Achterhoek.

Herkomst

Inheems

Oorspronkelijk in Nederland

Veelgestelde vragen

Over Herfsttijloos

Wat is Herfsttijloos?+

In september verschijnen de bleekroze 'krokussen' uit de kale grond — een herfstwonder dat in de lente alleen blad toont.

Waar groeit Herfsttijloos van nature?+

Vochtige hooilanden, beekdalen, dijktaluds — in NL zeldzaam in Limburg en Achterhoek.

Waar plant ik Herfsttijloos in mijn tuin?+

Standplaats: zon, halfschaduw. Watervoorkeur: Vochtig / nat. Hoogte: 10–20 cm bloei, 30 cm blad.

Wanneer bloeit Herfsttijloos?+

Herfsttijloos bloeit in: september, oktober.

Beschrijving

Colchicum autumnale, herfsttijloos of naakte juffer, is een 10–20 cm hoge bolgewas met een opmerkelijke fenologie: in september–oktober verschijnen de bleekroze tot lila zes-bladige 'krokus-bloemen' uit kale grond, zonder blad. Het blad volgt pas in maart-april — soms tot 30 cm lang en daarna sterft de plant terug. Zeer giftig — alle delen bevatten colchicine.

Ecologische waarde

Bijna unieke nectarbron voor late hommels en honingbijen in september–oktober — een tijd waarin weinig bloemen open staan. Indicator van extensief beheerde, ouderwetse hooilanden. In NL zeldzaam en kwetsbaar.

Groeiomstandigheden

Vochtige, kalkrijke leem of klei in halfschaduw of volle zon. Verdraagt extensieve maaibeurten in zomer (juni–juli). Niet voor zandgrond of gazons met veelvuldige maai-cycli.

Gebruik in de ecotuin

Voor de gevorderde ecotuinier met een hooilandvak op leem. Plant in groepen van 10–20 voor herfsteffect. Combineer met margriet en knoopkruid voor seizoens-doorlopende bloemenweide. Niet planten waar paarden of vee zijn — dodelijk giftig.

Tips

  • Zeer giftig — niet planten bij vee of in pony-tuinen.
  • Plant bol in juli–augustus.
  • Niet maaien tussen juni en oktober — bol heeft tijd nodig.
  • Indicator van schoon hooiland — gebruik gecertificeerd plantgoed.

Bronnen & verder lezen

Laatst bijgewerkt: 30 april 2026.