149·Rosaceae·Inheems·5–15 m

Lijsterbes

Sorbus aucuparia

bessenbijenvogelspionier
Lijsterbes

Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0

Karakter

De lijsterbes is een pioniersboom die in alle windstreken groeit — met witte bloesems in mei en scharlakenrode bessenbossen in de herfst die doortrekkende lijsters en koperwieken voeden.

Standplaats

zon
halfschaduw

Bloeiperiode

jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec

Hoogte

5–15 m

Matig vochtig

Bodem

zandleemveen

Levensduur

boom

Biotoop

Bosranden, heide, duinen en tuinen op zure, arme tot matig voedselrijke bodems.

Herkomst

Inheems

Oorspronkelijk in Nederland

Veelgestelde vragen

Over Lijsterbes

Wat is Lijsterbes?+

De lijsterbes is een pioniersboom die in alle windstreken groeit — met witte bloesems in mei en scharlakenrode bessenbossen in de herfst die doortrekkende lijsters en koperwieken voeden.

Waar groeit Lijsterbes van nature?+

Bosranden, heide, duinen en tuinen op zure, arme tot matig voedselrijke bodems.

Waar plant ik Lijsterbes in mijn tuin?+

Standplaats: zon, halfschaduw. Watervoorkeur: Matig vochtig. Hoogte: 5–15 m.

Wanneer bloeit Lijsterbes?+

Lijsterbes bloeit in: mei, juni.

Beschrijving

Sorbus aucuparia, de lijsterbes of wilde lijsterbes, is een slanke boom met geveerd samengestelde bladeren en grote, platte bloemschermen van witte bloemen. De scharlakenrode bessen rijpen in augustus-september en blijven bij vorst op de boom — ze worden juist zoeter na de eerste nacht vorst. De herfstkleur is intens oranje-rood.

Ecologische waarde

De lijsterbes ondersteunt een indrukwekkend soortenspectrum. Meer dan 40 insectensoorten zijn afhankelijk van de boom. De bessen zijn een cruciale voedselbron voor doortrekkende pestvogels, koperwieken, kramsvogels en lijsters — soms eten hele zwermen de boom in één dag leeg. Ook vossen, dassen en reeën eten de gevallen bessen.

Groeiomstandigheden

De lijsterbes groeit op zure, arme tot matig voedselrijke bodems in zon of halfschaduw. Ze is windhard, verdraagt stedelijk klimaat en groeit op vrijwel elk droog tot matig vochtig bodemtype. Ze is relatief kortlevend (40-60 jaar) maar zaait zich spontaan uit.

In jouw tuin

  • Uitstekende solitaire boom voor kleine tot middelgrote tuinen.
  • Combineert goed met meidoorn, vlier en sleedoorn in een struikenrij.
  • Bessen zijn eetbaar na de eerste nacht vorst — als jam of vlees begeleiding.
  • Plant op een zure, niet te rijke bodem — op kalkrijke klei groeit ze minder goed.

Bronnen & verder lezen

Laatst bijgewerkt: 2 april 2026.