191·Violaceae·Inheems·5–15 cm

Ruig viooltje

Viola hirta

bosplantvroegvlinderswaardplant
Ruig viooltje

Wikimedia Commons / CC BY 4.0

Karakter

Een vroeg-bloeiend viooltje met behaarde stelen en bleek-violette bloemen — een meer kalkminnende cousin van het bosviooltje.

Standplaats

halfschaduw
zon

Bloeiperiode

jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec

Hoogte

5–15 cm

Matig vochtig

Bodem

leemkleikalk

Levensduur

overblijvend

Biotoop

Kalkgraslanden, hellinghooilanden, lichte loofbosranden en oude lanen op kalkrijke leem.

Herkomst

Inheems

Oorspronkelijk in Nederland

Veelgestelde vragen

Over Ruig viooltje

Wat is Ruig viooltje?+

Een vroeg-bloeiend viooltje met behaarde stelen en bleek-violette bloemen — een meer kalkminnende cousin van het bosviooltje.

Waar groeit Ruig viooltje van nature?+

Kalkgraslanden, hellinghooilanden, lichte loofbosranden en oude lanen op kalkrijke leem.

Waar plant ik Ruig viooltje in mijn tuin?+

Standplaats: halfschaduw, zon. Watervoorkeur: Matig vochtig. Hoogte: 5–15 cm.

Wanneer bloeit Ruig viooltje?+

Ruig viooltje bloeit in: maart, april, mei.

Beschrijving

Viola hirta, ruig viooltje, is een 5–15 cm hoge overblijvende plant met opvallend behaarde bladstelen (vandaar 'hirta' = behaard) en bleek-violet tot lichtblauwe bloemen zonder geur. Lijkt op het maarts viooltje (V. odorata) maar is geurloos. Bloeit van begin maart tot in mei.

Ecologische waarde

Cruciale waardplant voor de zilveren maan en grote parelmoervlinder — bedreigde soorten in Nederland. De vroege bloei levert nectar voor de eerste solitaire bijen. Zaadverspreiding via mieren.

Groeiomstandigheden

Kalkrijke, matig voedselrijke leem of klei in halfschaduw of volle zon. Verdraagt droogte na vestiging. Ideaal voor wie een Zuid-Limburgse hellingstuin nabootst.

Gebruik in de ecotuin

Strooi tussen vaste planten in halfschaduw, langs paden of onder fruitbomen op kalkrijke grond. Combineer met bleek-bosviooltje en hondsviooltje voor een complete viooltjesmix die diverse vlindersoorten ondersteunt.

Tips

  • Plant in groep van minstens 30 voor effect op vlinders.
  • Zaait zichzelf via mieren — geduld geeft resultaat.
  • Niet voor zure tuinen — heeft kalk nodig.
  • Combineer met andere vroege bloeiers zoals speenkruid en bosanemoon.

Bronnen & verder lezen

Laatst bijgewerkt: 30 april 2026.