202·Ranunculaceae·Inheems·5–25 cm

Speenkruid

Ficaria verna

vroegoeverbijenbosplant
Speenkruid

Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0

Karakter

Speenkruid is het glanzend-gele tapijt dat in maart bossen en oevers bedekt. Het is een van de allereerste nectarbronnen van het jaar en daarmee van levensbelang voor vroeg vliegende bijen.

Standplaats

halfschaduw
schaduw

Bloeiperiode

jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec

Hoogte

5–25 cm

Vochtig / nat

Bodem

kleileemveen

Levensduur

overblijvend

Biotoop

Vochtige loofbossen, beekoevers, houtwallen en vochtige graslanden op voedselrijke, humusrijke bodem.

Herkomst

Inheems

Oorspronkelijk in Nederland

Veelgestelde vragen

Over Speenkruid

Wat is Speenkruid?+

Speenkruid is het glanzend-gele tapijt dat in maart bossen en oevers bedekt. Het is een van de allereerste nectarbronnen van het jaar en daarmee van levensbelang voor vroeg vliegende bijen.

Waar groeit Speenkruid van nature?+

Vochtige loofbossen, beekoevers, houtwallen en vochtige graslanden op voedselrijke, humusrijke bodem.

Waar plant ik Speenkruid in mijn tuin?+

Standplaats: halfschaduw, schaduw. Watervoorkeur: Vochtig / nat. Hoogte: 5–25 cm.

Wanneer bloeit Speenkruid?+

Speenkruid bloeit in: februari, maart, april.

Beschrijving

Ficaria verna (vroeger Ranunculus ficaria), het speenkruid, is een vroegbloeiend overblijvend bolgewasje. De hartvormige, glanzende bladeren en glanzend-gele bloemen met 8-12 kroonbladen zijn direct herkenbaar. Na de bloei verdwijnt de plant volledig — in mei is er niets meer te zien. Kleine knolletjes in de oksels dienen als vegetatieve verspreiding.

Ecologische waarde

Speenkruid bloeit als een van de eersten — soms al in februari — en is dan de enige nectarbron voor vroege honingbijen, rosse metselbijen en vroege zweefvliegen. In vochtige loofbossen met grote speenkruidtapijten is het ecologische effect enorm: de bloemen fungeren als tankstation voor alle vroege bestuivers. De knolletjes zijn een voedselbron voor mollen en woelmuizen.

Groeiomstandigheden

Speenkruid groeit op vochtige tot natte, voedselrijke bodems in schaduw of halfschaduw. Ze verdraagt tijdelijke overstroming. Op droge bodems verdwijnt ze snel. Eenmaal gevestigd breidt ze zich snel uit via knolletjes en overstroming.

In jouw tuin

  • Plant in de herfst op een vochtige, beschutte plek onder loofbomen.
  • Combineert perfect met bosanemoon en daslook in een bosvloerbeplanting.
  • Niet storen na de bloei — de plant laadt ondergronds op voor het volgende jaar.
  • Let op: speenkruid is licht giftig — niet eten.

Bronnen & verder lezen

Laatst bijgewerkt: 2 april 2026.