204·Rhamnaceae·Inheems·1–5 m

Sporkehout

Frangula alnus

waardplantcitroenvlinderbijenoever
Sporkehout

Wikimedia Commons / CC BY-SA 3.0

Karakter

Sporkehout is een onmisbare struik voor vlinders — de rupsen van de citroenvlinder leven uitsluitend op de bladeren van sporkehout. De kleine witte bloemen bieden nectar voor bijen.

Standplaats

halfschaduw
schaduw

Bloeiperiode

jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec

Hoogte

1–5 m

Vochtig / nat

Bodem

veenkleileem

Levensduur

struik

Biotoop

Vochtige bossen, elzenbroekbossen, bosranden en oevers op zure, natte tot vochtige bodems.

Herkomst

Inheems

Oorspronkelijk in Nederland

Veelgestelde vragen

Over Sporkehout

Wat is Sporkehout?+

Sporkehout is een onmisbare struik voor vlinders — de rupsen van de citroenvlinder leven uitsluitend op de bladeren van sporkehout. De kleine witte bloemen bieden nectar voor bijen.

Waar groeit Sporkehout van nature?+

Vochtige bossen, elzenbroekbossen, bosranden en oevers op zure, natte tot vochtige bodems.

Waar plant ik Sporkehout in mijn tuin?+

Standplaats: halfschaduw, schaduw. Watervoorkeur: Vochtig / nat. Hoogte: 1–5 m.

Wanneer bloeit Sporkehout?+

Sporkehout bloeit in: mei, juni, juli.

Beschrijving

Frangula alnus, het sporkehout of vuilboom, is een struik met afwisselend geplaatste, gladde bladeren en kleine, geurloze witte bloemen. De bessen gaan van groen via rood naar zwart en zijn tegelijkertijd in alle kleuren aanwezig. De bast is bitter en bevat laxerende stoffen — vandaar vroegere medicinale toepassingen.

Ecologische waarde

Sporkehout is de enige waardplant van de citroenvlinder in Nederland. Vrouwtjescitroenvlinders leggen hun eitjes uitsluitend op de jonge scheuten. Zonder sporkehout geen citroenvlinders. De bloemen trekken honingbijen en zweefvliegen. De bessen worden gegeten door merels en lijsters.

Groeiomstandigheden

Sporkehout groeit op zure, natte tot vochtige bodems in halfschaduw of schaduw. Ze is een typische soort van elzenbroekbossen en natte heide. Op droge of kalkrijke bodems gedijt ze niet. Winterhard en weinig eisend.

In jouw tuin

  • Plant op een vochtige, zure plek voor citroenvlinders — één struik is genoeg om vlinders te trekken.
  • Combineer met grauwe wilg, gelderse roos en zwarte els in een natte hoek.
  • Laat jonge scheuten staan voor eiafzet van de citroenvlinder.

Bronnen & verder lezen

Laatst bijgewerkt: 2 april 2026.