Beschrijving
Butomus umbellatus, zwanenbloem, is een fraaie oeverplant met grote, driekantige zwaardvormige bladeren en een lange bloemstengel van 60–150 cm. Aan de top staat een open scherm van licht roze, zesbladige bloemen met donkerder aderen. De plant is de enige soort in haar familie — een inheemse zeldzaamheid.
Ecologische waarde
Belangrijke nectarbron voor honingbijen, hommels en zweefvliegen — vooral voor soorten die op oeverbiotopen specialiseren. De zaden zijn voedsel voor watervogels. De wortelstokken worden door otters en muskusratten gegeten.
Groeiomstandigheden
Vraagt voedselrijke modderbodem in 0–30 cm water. Zonnige standplaats. Verdraagt periodieke droogval als de bodem maar diep vochthoudend blijft. Niet voor bergbeekjes of voedselarm vennenwater.
Gebruik in de ecotuin
Plant in de oeverzone van de vijver, in een mand met klei-leemmix. Vermeerderen via deling van de wortelstok in oktober. Combineer met gele lis, dotterbloem en moerasvergeet-mij-niet voor een volledige oeverbeplanting.
Tips
- Niet te diep planten — het blad moet boven water komen.
- Bloei vaak pas in tweede jaar — geduld heeft loon.
- Wortelstok is in noodgevallen eetbaar (Russische naam susak).
- Verdraagt voorzichtig zoutbrak water in kustpolders.
