Glazenmakers · Inheems in Nederland

Paardenbijter

Aeshna mixta

libelalgemeenlaattuin
Paardenbijter

Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0

Karakter

Een algemeen-aanwezige bruine glazenmaker met blauwe stippen — vliegt nog tot in oktober, vaak ver van water op zoek naar prooi.

Soort & Leefwijze

libelDagactief

Actieve maanden

jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec

Grootte

lichaamslengte 55–66 mm

Voedsel

Andere insecten — muggen, vliegen, vlinders, zelfs kleinere libellen.

Nuttig voor

mug-controle

Beschermd

Niet beschermd

Biotoop

Vrijwel alle stilstaande wateren — sloten, vijvers, vennen — vanaf augustus ook tuinen ver van water.

Herkomst

Inheems

Oorspronkelijk in Nederland

Aantrekken in de tuin

Een vijver van bescheiden grootte volstaat. Of geen vijver — paardenbijters jagen in nazomer ver van water in tuinen vol vliegen.

Herkenning

De paardenbijter (Aeshna mixta) is een middelgrote glazenmaker met een hoofdzakelijk bruin achterlijf met opvallende blauwe en gele stippen. Mannetjes hebben twee duidelijke gele driehoekjes vooraan op het achterlijf — uniek onder Nederlandse glazenmakers. Vrouwtjes zijn doffer bruin. De Nederlandse naam ontstond uit een oude bijgelovigheid — paardenbijters zouden paarden bijten — wat onzin is; libellen steken niet.

Ecologische waarde

Een van de meest succesvolle Nederlandse libellen — bezet vrijwel alle waterhabitats. Belangrijke regulator van vliegen-, muggen- en kleinere insectenpopulaties. Vooral het feit dat de paardenbijter tot in november kan vliegen maakt hem een nazomer-jager bij uitstek.

Leefwijze

Larven leven 1–2 jaar onderwater. Volwassen libellen verschijnen vanaf juli en vliegen tot diep in november — een uitzonderlijk lang seizoen. Eieren worden afgezet in plantenresten boven water en overwinteren daar; in voorjaar overstroming wekt ze tot leven. Mannetjes patrouilleren langs vaste oevers; bij stoorbroers vechten ze in lucht-gevechten.

In de ecotuin

Een van de makkelijkste libellen om aan te trekken. Een tuinvijver van 2+ m² met oeverplanten volstaat. Buiten waterhabitats jagen ze in nazomer in tuinen — soms zie je ze 200+ m van het dichtstbijzijnde water. Onmisbare nazomerse jager.

Tips

  • Vijver met oeverplanten en ondiepe rand
  • Niet alle plantresten in najaar opruimen — eitjes overwinteren erin
  • Geen vissen — eet larven
  • Behoud een ruige hoek in tuin als jachtterrein

Veelgestelde vragen

Over Paardenbijter

Hoe herken je Paardenbijter?+

Een algemeen-aanwezige bruine glazenmaker met blauwe stippen — vliegt nog tot in oktober, vaak ver van water op zoek naar prooi.

In welk biotoop leeft Paardenbijter?+

Vrijwel alle stilstaande wateren — sloten, vijvers, vennen — vanaf augustus ook tuinen ver van water.

Wat eet Paardenbijter?+

Andere insecten — muggen, vliegen, vlinders, zelfs kleinere libellen.

Hoe trek je Paardenbijter aan in je tuin?+

Een vijver van bescheiden grootte volstaat. Of geen vijver — paardenbijters jagen in nazomer ver van water in tuinen vol vliegen.

Wanneer is Paardenbijter actief?+

Paardenbijter is in Nederland actief in: juli, augustus, september, oktober, november.

Bronnen & verder lezen

Laatst bijgewerkt: 1 mei 2026.