Herkenning
Het bruin zandoogje (Maniola jurtina) is iets groter dan zijn oranje broer. Vrouwtjes hebben een grote oranje vlek op de voorvleugel met één zwart-witte oogvlek; mannetjes zijn vrijwel volledig effen donkerbruin met hoogstens een minimale oranje gloed. De onderkant van de achtervleugel is grijsbruin met een vage lichtere band — een effectieve schuilkleur in dor gras.
Ecologische waarde
Eén van de talrijkste vlinders van Nederlandse hooilanden. Waardplanten zijn vrijwel alle inheemse grassen — vooral rood zwenkgras, gestreepte witbol en kropaar. De vlinder is een belangrijke bezoeker van knoopkruid: in juli zie je vaak twintig of meer exemplaren tegelijk op één bloeiende pol. Een aanwezigheid is een goede indicator voor een gezond hooilandbeheer.
Leefwijze
Eén generatie per jaar, vlieg-tijd eind juni tot half september. De rups overwintert in een vroeg stadium tussen graspollen. Vlinders blijven gewoonlijk binnen een paar honderd meter rond hun geboortegrond. Vrouwtjes leggen tot 200 eitjes verdeeld over diverse grassoorten.
In de ecotuin
Geen exotische maatregelen nodig — een ongemaaid bloemenweide-stuk met diverse grassen en composieten is genoeg. Maai één keer per jaar in september en voer maaisel af. De vlinder verschijnt vanzelf binnen 1–2 jaar zodra de habitat klopt.
Tips
- Maai een bloemenweide pas in september en voer maaisel af
- Plant knoopkruid in groepen van 5+ als nectarmagneet
- Laat ook 's winters een deel ongemaaid voor overwinterende rupsen
- Geen kunstmest — verschraling is de sleutel tot bloemenrijkdom
