Kwikstaarten · Inheems in Nederland

Witte kwikstaart

Motacilla alba

zangvogeltrekvogeldaktuin
Witte kwikstaart

Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0

Karakter

Slank zwart-wit vogeltje met opvallend wippende staart — loopt elegant over grasvelden, terrassen en daken.

Soort & Leefwijze

vogelDagactief

Actieve maanden

jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec

Grootte

16–19 cm

Voedsel

Insecten — vliegen, muggen, kleine kevers, larven uit grond.

Nuttig voor

plaagcontrole

Beschermd

Beschermd

Biotoop

Open landschappen — grasvelden, terrassen, parken, langs water, op daken.

Herkomst

Inheems

Oorspronkelijk in Nederland

Aantrekken in de tuin

Open grasveld of terras voor jagen. Holtes in muren of dakranden voor nesten. Geen pesticiden.

Herkenning

De witte kwikstaart (Motacilla alba) is een slank zwart-wit vogeltje van 16–19 cm. Onmiskenbaar zwart-wit gekleurd: zwarte rug, kruin en keel; witte buik en vleugelvlek. Lange staart die karakteristiek wippend op-en-neer beweegt tijdens lopen — daar komt de Nederlandse naam vandaan ('kwik-staart').

Ecologische waarde

Belangrijke regulator van kleine vliegende insecten en larven. Beschermd; algemeen. Vooral in agrarische landschappen sinds 1990 afgenomen door pesticiden. Een paar voert tijdens broed dagelijks 200+ insecten aan jongen.

Leefwijze

Twee broedsels per jaar. Bouwt nest in spleet — muur, dakrand, holle steenstapel, soms onder bouwsteigers of dakranden. Komt in maart terug uit Zuid-Europa; vertrekt in oktober. Een typische 'cultuurvolger' die meegaat met menselijke nederzettingen.

In de ecotuin

Een open grasveld of terras voor jagen, plus holtes in muren of dakranden voor nesten. Voor moestuiniers: kwikstaart verschijnt vaak tijdens spitten omdat ze achter het werk blootgekomen larven oppikt.

Tips

  • Open grasveld of terras voor jagen
  • Holtes in muren of dakranden voor nestbouw
  • Geen pesticiden — direct dodelijk voor zaad-en-insecten-eters
  • Niet alle muurspleten dichtmetselen tijdens renovatie

Veelgestelde vragen

Over Witte kwikstaart

Hoe herken je Witte kwikstaart?+

Slank zwart-wit vogeltje met opvallend wippende staart — loopt elegant over grasvelden, terrassen en daken.

In welk biotoop leeft Witte kwikstaart?+

Open landschappen — grasvelden, terrassen, parken, langs water, op daken.

Wat eet Witte kwikstaart?+

Insecten — vliegen, muggen, kleine kevers, larven uit grond.

Hoe trek je Witte kwikstaart aan in je tuin?+

Open grasveld of terras voor jagen. Holtes in muren of dakranden voor nesten. Geen pesticiden.

Wanneer is Witte kwikstaart actief?+

Witte kwikstaart is in Nederland actief in: maart, april, mei, juni, juli, augustus, september, oktober.

Is Witte kwikstaart beschermd?+

Ja, Witte kwikstaart valt onder de Wet natuurbescherming. Verstoring, vangen of doden is verboden zonder ontheffing.

Bronnen & verder lezen

Laatst bijgewerkt: 1 mei 2026.