011·Brassicaceae·Inheems·15–40 cm

Bittere veldkers

Cardamine amara

bronzonekwelwatervroeghalfschaduw
Bittere veldkers

Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0

Karakter

Bittere veldkers groeit langs bronnen en beekjes in april — een witte kruisbloemige met opvallend paarse meeldraden. Ze geeft de schoonste bronzones hun karakteristieke lente­ tapijt.

Standplaats

halfschaduw
schaduw

Bloeiperiode

jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec

Hoogte

15–40 cm

Vochtig / nat

Bodem

kleileem

Levensduur

overblijvend

Biotoop

Bronzones, beekoevers, kwelzones en natte, beschaduwde loofbossen op permanent natte, koele, voedselarme bodems.

Herkomst

Inheems

Oorspronkelijk in Nederland

Veelgestelde vragen

Over Bittere veldkers

Wat is Bittere veldkers?+

Bittere veldkers groeit langs bronnen en beekjes in april — een witte kruisbloemige met opvallend paarse meeldraden. Ze geeft de schoonste bronzones hun karakteristieke lente­ tapijt.

Waar groeit Bittere veldkers van nature?+

Bronzones, beekoevers, kwelzones en natte, beschaduwde loofbossen op permanent natte, koele, voedselarme bodems.

Waar plant ik Bittere veldkers in mijn tuin?+

Standplaats: halfschaduw, schaduw. Watervoorkeur: Vochtig / nat. Hoogte: 15–40 cm.

Wanneer bloeit Bittere veldkers?+

Bittere veldkers bloeit in: april, mei.

Hoe vermeerder je Bittere veldkers?+

Bittere veldkers vermeerdert via zaad en kruipende stengels . Zaad oogst in juni: kleine peulen springen open met explosieve werking en kunnen meters ver wegslingeren. Verzamel zorgvuldig in papieren zak vóór ze openspringen. Zaai direct in juli-augustus op vochtige, beschaduwde grond. Niet bedekken — bittere veldkers is lichtkiemer. Kieming start binnen 2-3 weken; eerstejaars planten vormen nog geen bloemen, in jaar 2 wel. Volwassen pollen kun je in september scheuren : graaf voorzichtig uit (penwortel!), verdeel in stukken met minstens 3 stengels per stuk, plant direct terug in vochtige modder. Geef de eerste week ruim water. Werkt alleen op constant koele, natte bodem — even droogliggen en de plant gaat dood. Bestaat ook een familielid: kleinbloemige veldkers (Cardamine flexuosa) — bittere veldkers heeft grotere bloemen en paarsere meeldraden. Echte bronvegetatie is zeldzaam — bewaar gecollecteerd zaad in koelkast als reserve.

Welke ziekten en plagen treffen Bittere veldkers?+

Op haar standplaats — koel, schoon, langzaam stromend water — is bittere veldkers vrijwel ziektevrij. De koele temperatuur en zuurstofrijke kwelwater voorkomen schimmel-issues die in stilstaand water optreden. De grootste bedreiging is verdroging en verstoring van het waterpeil in droge zomers — niet te behandelen, alleen te voorkomen door watertoevoer te garanderen. In een tuin betekent dat: regelmatig bijvullen van vijver of beekje in juli-augustus. Wanneer niets doen het beste is : bittere veldkers trekt zich na zaadzetting (juni-juli) terug — vergeling van blad, dood lijken. Niet doodverklaren! In oktober komt nieuwe rozet uit de wortelstok. Geen behandeling nodig.

Welke planten combineren goed met Bittere veldkers?+

Goede companion planten zijn: Beekpunge, Goudveil, Moerasvergeet-mij-niet.

Voor welke dieren is Bittere veldkers een waardplant?+

Bittere veldkers is een waardplant voor: Oranjetipje, Klein geaderd witje, Zweefvlieg.

Beschrijving

Cardamine amara, de bittere veldkers, is een overblijvende oeverplant met geveerde blaadjes en witte kruisbloemige bloemen met opvallend paarse meeldraden. Ze bloeit in april en groeit in dichte kolonies langs bronnen en beekoevers. De blaadjes smaken bitter — vandaar de naam. Ze is groter en heeft paarsere meeldraden dan de kleinbloemige veldkers.

Ecologische waarde

Bittere veldkers is indicator voor levende bronzones en permanente, koele waterlopen. Ze bloeit vroeg en biedt nectar aan de eerste zweefvliegen en oranjetipjes van het jaar. Ze is onderdeel van een karakteristieke bronvegetatie en is zeldzamer geworden door verdroging en eutrofiëring van beken.

Groeiomstandigheden

Ze wil permanent natte, koele, voedselarme, beschaduwde bodems direct langs bronnen of koele beekjes. Ze verdraagt geen droogte of warme, stilstaande waterlocaties.

In jouw tuin

  • Plant langs een koele, permanente beek of bron in halfschaduw.
  • Combineer met goudveil, waterviolier en beekpunge in een bronzone.
  • Jonge bladeren zijn eetbaar maar bitter — als waterkers-variant in salade.

Door het jaar

Fenologie-kalender

J
F
M
A
M
J
J
A
S
O
N
D

rust

bladuitloop

knopvorming

bloei

zaadzetting

rust

bladuitloop

rust

Winter

Lente

Zomer

Herfst

Hoe meer maken

Vermeerderen

Bittere veldkers vermeerdert via zaad en kruipende stengels. Zaad oogst in juni: kleine peulen springen open met explosieve werking en kunnen meters ver wegslingeren. Verzamel zorgvuldig in papieren zak vóór ze openspringen.

Zaai direct in juli-augustus op vochtige, beschaduwde grond. Niet bedekken — bittere veldkers is lichtkiemer. Kieming start binnen 2-3 weken; eerstejaars planten vormen nog geen bloemen, in jaar 2 wel.

Volwassen pollen kun je in september scheuren: graaf voorzichtig uit (penwortel!), verdeel in stukken met minstens 3 stengels per stuk, plant direct terug in vochtige modder. Geef de eerste week ruim water.

  • Werkt alleen op constant koele, natte bodem — even droogliggen en de plant gaat dood.
  • Bestaat ook een familielid: kleinbloemige veldkers (Cardamine flexuosa) — bittere veldkers heeft grotere bloemen en paarsere meeldraden.
  • Echte bronvegetatie is zeldzaam — bewaar gecollecteerd zaad in koelkast als reserve.

Wat kan er misgaan

Gezondheid

Op haar standplaats — koel, schoon, langzaam stromend water — is bittere veldkers vrijwel ziektevrij. De koele temperatuur en zuurstofrijke kwelwater voorkomen schimmel-issues die in stilstaand water optreden.

De grootste bedreiging is verdroging en verstoring van het waterpeil in droge zomers — niet te behandelen, alleen te voorkomen door watertoevoer te garanderen. In een tuin betekent dat: regelmatig bijvullen van vijver of beekje in juli-augustus.

Wanneer niets doen het beste is: bittere veldkers trekt zich na zaadzetting (juni-juli) terug — vergeling van blad, dood lijken. Niet doodverklaren! In oktober komt nieuwe rozet uit de wortelstok. Geen behandeling nodig.

Mooi naast elkaar

Plant-combinaties

Past niet bij jouw situatie?

Alternatieven per situatie

Droge tot matig vochtige bodem

Look-zonder-look

Bittere veldkers wil constant nat. Voor halfschaduw op normale tuingrond geeft look-zonder-look (Alliaria petiolata) hetzelfde witte kruisbloemige uitsiel met meer flexibiliteit.

Volle zon

Pinksterbloem

Bittere veldkers wil schaduw. Voor zonnige natte bodem geeft pinksterbloem (Cardamine pratensis) zelfde verwante soort met paarse bloemen die meer licht verdraagt.

Klein balkon of vensterbak

Tuinkers

Bittere veldkers vraagt natte bodem en koelte. Voor balkon-bak vol vocht: tuinkers (Lepidium sativum) — vergelijkbare smaak voor culinair gebruik, makkelijk in pot.

Wie leeft hierop

Waardplant voor

Bronnen & verder lezen

Laatst bijgewerkt: 3 april 2026.