Herkenning
De pyjamazweefvlieg (Episyrphus balteatus) is een slanke vlieg van 9 tot 12 millimeter met opvallende oranje-zwarte dwarsstrepen op het achterlijf. Karakteristiek zijn de dubbele zwarte bandjes op elk achterlijfsegment die aan pyjamastrepen doen denken. Zweefvliegen hebben slechts twee vleugels (in tegenstelling tot wespen) en grote, ronde ogen. Ze zijn herkenbaar aan hun vermogen om stil te hoveren in de lucht.
Ecologische waarde
Zweefvliegen vervullen een dubbele ecologische rol. De volwassen vliegen zijn effectieve bestuivers die honderden bloemen per dag bezoeken. Ze zijn daarmee na bijen de belangrijkste groep bestuivers in Nederland. De larven daarentegen zijn geduchte bladluisbestrijders: één larve eet tijdens zijn ontwikkeling 400 tot 700 bladluizen.
Omdat zweefvliegen minder gevoelig zijn voor kou dan bijen, zijn ze actief bij lage temperaturen en bewolkt weer, wat hen tot betrouwbare bestuivers maakt.
Leefwijze
Volwassen zweefvliegen voeden zich met nectar en stuifmeel van bloemen met korte kroonbuizen, vooral schermbloemigen en composieten. De vrouwtjes leggen hun eitjes nabij bladluiskolonies. De groene, slakachtige larven kruipen over bladeren en grijpen bladluizen met hun haakachtige monddelen. Na verpopping in de grond verschijnen nieuwe vliegen.
Veel zweefvliegen trekken in het najaar naar het zuiden, vergelijkbaar met trekvogels. In het voorjaar keren ze terug of worden populaties aangevuld vanuit zuidelijker streken.
In de ecotuin
Zweefvliegen zijn eenvoudig aan te trekken met het juiste bloemenaanbod. Plant veel schermbloemigen zoals wilde peen, bereklauw en fluitenkruid. Composieten als duizendblad, boerenwormkruid en kamille zijn eveneens geliefd. Zorg voor een doorlopend bloeiaanbod van april tot oktober.
Laat bladluiskolonies intact als voedselbron voor de larven. Vermijd insecticiden die zowel de volwassen vliegen als de larven doden.
Tips
- Plant schermbloemigen en composieten met open, toegankelijke bloemen
- Laat wilde peen en fluitenkruid uitbloeien langs tuinranden
- Vermijd het bestrijden van bladluizen zodat zweefvlieglarven voldoende voedsel hebben
- Laat stukken kale grond intact waar larven zich kunnen verpoppen
