121·Caprifoliaceae·Inheems·100–200 cm

Kaardebol

Dipsacus fullonum

puttertjeshommelsvlindersberm
Kaardebol

Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0

Karakter

Kaardebol is de toren van het hooiland — tot 2 meter hoog, met stekelige stengels en een prachtige paarse bloeibol. 's Winters vormen de gedroogde bollen een restaurant voor puttertjes.

Standplaats

zon

Bloeiperiode

jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec

Hoogte

100–200 cm

Matig vochtig

Bodem

kleileemzand

Levensduur

tweejarig

Biotoop

Ruige bermen, oevers, droge dijken en wegkanten op matig voedselrijke, droge tot vochtige, lemige of kleiige bodems.

Herkomst

Inheems

Oorspronkelijk in Nederland

Veelgestelde vragen

Over Kaardebol

Wat is Kaardebol?+

Kaardebol is de toren van het hooiland — tot 2 meter hoog, met stekelige stengels en een prachtige paarse bloeibol. 's Winters vormen de gedroogde bollen een restaurant voor puttertjes.

Waar groeit Kaardebol van nature?+

Ruige bermen, oevers, droge dijken en wegkanten op matig voedselrijke, droge tot vochtige, lemige of kleiige bodems.

Waar plant ik Kaardebol in mijn tuin?+

Standplaats: zon. Watervoorkeur: Matig vochtig. Hoogte: 100–200 cm.

Wanneer bloeit Kaardebol?+

Kaardebol bloeit in: juli, augustus.

Beschrijving

Dipsacus fullonum, de gewone kaardebol of wilde kaardebol, is een indrukwekkende tweejarige plant die in het eerste jaar een grondrozet vormt en in het tweede jaar uitgroeit tot een stekelige reus van 1,5–2 m. De ovaalronde bloeikop is bedekt met stekelige schutbladen; de paarse bloemetjes openen van het midden naar boven en beneden. Gedroogde bollen blijven de hele winter staan.

Ecologische waarde

Kaardebol is een ecologische krachtpatser: de bloemen trekken hommels, honing­bijen en vlinders. Vogels — met name puttertjes — eten de zaden. De holle bladoksels staan vol regenwater dat muggenlarven, spinnen en loopkevers herbergt. In de winter zijn de gedroogde stengels structuur voor overwinterende insecten. Een van de meest waardevolle tweejarige planten voor de biodiversiteitstuin.

Groeiomstandigheden

Kaardebol zaait zich zelf uit op open, matig voedselrijke grond. Ze wil vol licht en verdraagt droogte. Eenmaal gevestigd keert ze elk jaar terug als er open plek is voor kieming.

In jouw tuin

  • Laat staan na de bloei — de winter­silhouetten zijn spectaculair en vol voedsel.
  • Plant langs een ruige berm, heg of oever in volle zon.
  • Combineer met bijvoet, boswilgeroosje en gewone goudroede voor een herfst­border.

Bronnen & verder lezen

Laatst bijgewerkt: 3 april 2026.