006·Convolvulaceae·Inheems·20–100 cm (rankend)

Akkerwinde

Convolvulus arvensis

akkerrandvlindersbijenklimmer
Akkerwinde

Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0

Karakter

Akkerwinde heeft de mooiste witte of lichtroze trechter­bloemen van de akkerrand — en de hardnekkigste wortels. Ze is lastig te verwijderen maar ecologisch waardevol als nektarplant voor grote dag­vlinders.

Standplaats

zon

Bloeiperiode

jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec

Hoogte

20–100 cm (rankend)

Matig vochtig

Bodem

kleileemzand

Levensduur

overblijvend

Biotoop

Akkerranden, bermen, tuinen en ruige plekken op matig voedselrijke, droge tot matig vochtige bodems in vol licht.

Herkomst

Inheems

Oorspronkelijk in Nederland

Veelgestelde vragen

Over Akkerwinde

Wat is Akkerwinde?+

Akkerwinde heeft de mooiste witte of lichtroze trechter­bloemen van de akkerrand — en de hardnekkigste wortels. Ze is lastig te verwijderen maar ecologisch waardevol als nektarplant voor grote dag­vlinders.

Waar groeit Akkerwinde van nature?+

Akkerranden, bermen, tuinen en ruige plekken op matig voedselrijke, droge tot matig vochtige bodems in vol licht.

Waar plant ik Akkerwinde in mijn tuin?+

Standplaats: zon. Watervoorkeur: Matig vochtig. Hoogte: 20–100 cm (rankend).

Wanneer bloeit Akkerwinde?+

Akkerwinde bloeit in: juni, juli, augustus.

Hoe vermeerder je Akkerwinde?+

Akkerwinde vermeerdert zich vooral via worteluitlopers : een diepwortelende, horizontaal verspreidende wortelstok die overal nieuwe scheuten vormt. Voor gerichte vermeerdering steek je in maart een wortelstuk van 5-10cm in de grond op gewenste plek — slagingspercentage tegen de 100%. Zaaien werkt ook: verzamel zaad in september (kleine driehoekige zaaddoosjes) en zaai direct in volle zon op kale grond. De plant begint klimmen vanaf het tweede groeiseizoen. Geef akkerwinde een afgebakende plek : een hek, oude muur of stapelmuur waar ze omhoog kan zonder andere planten te verstikken. In een gemengde border verstikt ze buren binnen één seizoen — niet doen. Wortelstukken zijn vrijwel onuitroeibaar — zelfs 1cm fragmenten kiemen. Niet spitten in een tuin met akkerwinde: dat verergert verspreiding. Voor de mooie bloemen zonder de chaos: groot tuintje aan een zonnig hek dedicated aan akkerwinde + korenbloem + klaproos.

Welke ziekten en plagen treffen Akkerwinde?+

Akkerwinde is praktisch onverwoestbaar. Geen serieuze ziektes of plagen bedreigen haar. De grootste 'ziekte' in een tuin is overbevloeing van menselijk ingrijpen — schoffelen verergert verspreiding, herbiciden zijn voor ecotuin uit den boze. In zeer schaduwrijke plekken bloeit ze minder; verplaatsen naar volle zon lost dat op. Slakken eten soms jonge scheuten in mei — geen reden tot bestrijding, de plant overgroeit hun vraat moeiteloos. Wanneer niets doen het beste is : in september-oktober verkleurt het loof natuurlijkerwijs geel-bruin. Wegknippen verstoort de zaadzetting voor putters en kwartels. Pas in maart zo nodig opruimen.

Welke planten combineren goed met Akkerwinde?+

Goede companion planten zijn: Korenbloem, Klaproos, Wilde peen.

Voor welke dieren is Akkerwinde een waardplant?+

Akkerwinde is een waardplant voor: Atalanta, Distelvlinder, Hommel, Putter.

Beschrijving

Convolvulus arvensis, de akkerwinde, is een overblijvende rankplant met pijlvormige bladeren en elegante, wit- of roze­gestreepte trechterbloe­men van 2–3 cm doorsnee. Ze slingert zich omhoog langs grassen en andere planten. De diepe, horizontaal verspreide wortel is vrijwel onuitroeibaar — een aanpassing aan regelmatig bewerkte akkers.

Ecologische waarde

Akkerwinde heeft een van de mooiste bloemen van de akkerrand en is een waardevolle nektarplant voor grote dagvlinders (atalanta, distelvlinder), langtonige bijen en zweefvliegen. De bloemen openen 's morgens vroeg en sluiten bij bewolking. Ze is waardplant voor de convolvulusspanner. De zaden zijn voedsel voor putter­vinken en kwartels.

Groeiomstandigheden

Akkerwinde groeit op vrijwel alle matig voedselrijke bodems in volle zon. Ze is extreem robuust en droogtebestendig. Laat haar klimmen langs een ruige haag of oud hekwerk — ze is dan een sieraad in plaats van een onkruid.

In jouw tuin

  • Laat klimmen langs een ruig hekwerk of stapelmuur in volle zon.
  • Combineer met korenbloem, klaproos en rode ogentroost in een akkerplanten­hoek.
  • Niet verwijderen als ze niet hinderlijk is — waardevolle nektarplant voor grote vlinders.

Door het jaar

Fenologie-kalender

J
F
M
A
M
J
J
A
S
O
N
D

rust

bladuitloop

knopvorming

bloei

zaadzetting

afsterven

rust

Winter

Lente

Zomer

Herfst

Hoe meer maken

Vermeerderen

Akkerwinde vermeerdert zich vooral via worteluitlopers: een diepwortelende, horizontaal verspreidende wortelstok die overal nieuwe scheuten vormt. Voor gerichte vermeerdering steek je in maart een wortelstuk van 5-10cm in de grond op gewenste plek — slagingspercentage tegen de 100%.

Zaaien werkt ook: verzamel zaad in september (kleine driehoekige zaaddoosjes) en zaai direct in volle zon op kale grond. De plant begint klimmen vanaf het tweede groeiseizoen.

Geef akkerwinde een afgebakende plek: een hek, oude muur of stapelmuur waar ze omhoog kan zonder andere planten te verstikken. In een gemengde border verstikt ze buren binnen één seizoen — niet doen.

  • Wortelstukken zijn vrijwel onuitroeibaar — zelfs 1cm fragmenten kiemen.
  • Niet spitten in een tuin met akkerwinde: dat verergert verspreiding.
  • Voor de mooie bloemen zonder de chaos: groot tuintje aan een zonnig hek dedicated aan akkerwinde + korenbloem + klaproos.

Wat kan er misgaan

Gezondheid

Akkerwinde is praktisch onverwoestbaar. Geen serieuze ziektes of plagen bedreigen haar. De grootste 'ziekte' in een tuin is overbevloeing van menselijk ingrijpen — schoffelen verergert verspreiding, herbiciden zijn voor ecotuin uit den boze.

In zeer schaduwrijke plekken bloeit ze minder; verplaatsen naar volle zon lost dat op. Slakken eten soms jonge scheuten in mei — geen reden tot bestrijding, de plant overgroeit hun vraat moeiteloos.

Wanneer niets doen het beste is: in september-oktober verkleurt het loof natuurlijkerwijs geel-bruin. Wegknippen verstoort de zaadzetting voor putters en kwartels. Pas in maart zo nodig opruimen.

Mooi naast elkaar

Plant-combinaties

Past niet bij jouw situatie?

Alternatieven per situatie

Klein gecultiveerd tuintje

Pronkboon

Akkerwinde is moeilijk in te tomen. Pronkboon (Phaseolus coccineus) geeft hetzelfde 'klimmer met bloemen langs hek'-effect, blijft op zijn plek en levert eetbare peulen.

Halfschaduwrijke plek

Bosrank

Akkerwinde heeft zon nodig. Voor halfschaduw is bosrank (Clematis vitalba) een betere klimmer-alternatief met witte bloemen en pluizige zaden.

Klein balkon of vensterbak

Akkerwinde niet aanbevolen

Akkerwinde heeft te veel wortelruimte nodig. Voor balkon-klimmer kies pronkboon of oost-indische kers — beide eetbaar en beheersbaar.

Wie leeft hierop

Waardplant voor

Bronnen & verder lezen

Laatst bijgewerkt: 3 april 2026.