Vinken · Inheems in Nederland

Putter

Carduelis carduelis

zangvogelkleurvoldistel-eter
Putter

Wikimedia Commons / CC BY-SA 3.0

Karakter

Een van Nederland's mooiste vogels — fel rode gezicht, gele vleugelband, zwart-witte kop. Foerageert massaal op distels in september.

Soort & Leefwijze

vogelDagactief

Actieve maanden

jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec

Grootte

12–14 cm

Voedsel

Zaden van distels, knoopkruid, kruisdistel, kaardebol — gespecialiseerde zaad-eter.

Nuttig voor

zaad-verspreidingdistel-controle

Beschermd

Beschermd

Biotoop

Bermen, ruige tuinen, akkerranden, hooilanden — overal waar distels en composieten staan.

Herkomst

Inheems

Oorspronkelijk in Nederland

Aantrekken in de tuin

Laat speerdistel, knikkende distel en knoopkruid staan tot in oktober. Zonnebloemen als zomer-zaadbron. Niet wegmaaien.

Herkenning

De putter (Carduelis carduelis) is met 12–14 cm klein maar onmiskenbaar door zijn felrode gezicht, witte wangen, zwart-witte kop, en bruinige rug met opvallend gele vleugelband. Geslachten lijken op elkaar — vrouwtjes hebben iets minder rood. Tot 1957 werd hij in Nederland gevangen en als zangvogel gehouden — sindsdien beschermd.

Ecologische waarde

Specialist op zaden van composieten — distels, knoopkruid, kruisdistel, kaardebol. De Latijnse naam carduelis betekent letterlijk 'distelvogel'. Beschermd. Aanwezigheid in jouw tuin in september is direct gekoppeld aan distels en knoopkruid in zaadzetting. Ondanks de bescherming zijn aantallen afgenomen door verschoning van ruige bermen.

Leefwijze

Twee broedsels per jaar. Bouwt klein nest hoog in struiken of bomen, vaak in een gevorkte tak. 's Winters foerageert hij in groepen van 10–50 vogels op zaadhoofden van distels. Een groep putters op een uitgebloeide distelpol is een schouwspel waardig.

In de ecotuin

Maai distels niet weg — laat ze zaadzetten in september. Een paar speerdistels of knikkende distels in een ruige hoek trekt putters direct aan. Plant ook kaardebol, knoopkruid, koningskaars. Niet wegmaaien voor oktober — dat is de putter-zaad-piek.

Tips

  • Laat distels staan tot in oktober — zaadhoofden zijn putter-voer
  • Plant kaardebol, knoopkruid, koningskaars als aanvulling
  • Voederplank met nyjer-zaad in winter
  • Geen herbiciden — distels zijn essentieel

Veelgestelde vragen

Over Putter

Hoe herken je Putter?+

Een van Nederland's mooiste vogels — fel rode gezicht, gele vleugelband, zwart-witte kop. Foerageert massaal op distels in september.

In welk biotoop leeft Putter?+

Bermen, ruige tuinen, akkerranden, hooilanden — overal waar distels en composieten staan.

Wat eet Putter?+

Zaden van distels, knoopkruid, kruisdistel, kaardebol — gespecialiseerde zaad-eter.

Hoe trek je Putter aan in je tuin?+

Laat speerdistel, knikkende distel en knoopkruid staan tot in oktober. Zonnebloemen als zomer-zaadbron. Niet wegmaaien.

Wanneer is Putter actief?+

Putter is in Nederland actief in: januari, februari, maart, april, mei, juni, juli, augustus, september, oktober, november, december.

Is Putter beschermd?+

Ja, Putter valt onder de Wet natuurbescherming. Verstoring, vangen of doden is verboden zonder ontheffing.

Bronnen & verder lezen

Laatst bijgewerkt: 1 mei 2026.