Pissebedden · Inheems in Nederland

Gewone pissebed

Oniscus asellus

bodemlevenafbraakcompostvochtig
Gewone pissebed

Wikimedia Commons / CC BY-SA 2.0

Karakter

Een grijze gepantserde landkreeftje dat onder potten en stenen leeft — opruimt dood plantmateriaal en houdt de bodem voedingsrijk. Geen plaag.

Soort & Leefwijze

insectNachtactief

Actieve maanden

jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec

Grootte

12–18 mm

Voedsel

Dood plantmateriaal — bladstrooisel, schimmel, rotte hout, dode insecten.

Nuttig voor

compostbodemafbraak

Beschermd

Niet beschermd

Biotoop

Vochtige donkere plekken — onder potten, in compost, onder schors, in oude muurspleten.

Herkomst

Inheems

Oorspronkelijk in Nederland

Aantrekken in de tuin

Een vochtige rommelige hoek met dode bladeren en stenen werkt perfect. Compostbak is een hoofdkwartier.

Herkenning

De gewone pissebed (Oniscus asellus) is een 12–18 mm groot, grijs-bruin gepantserd kreeftje — geen insect, maar een landkreeftachtige (Crustacea). Het lichaam bestaat uit overlappende plaatjes en eindigt in een afgeplatte achterkant. Heeft 14 pootjes (7 paar) en twee korte voelsprieten. Onder licht rolt ze niet op tot een bal — dat doet de oprolpissebed (een andere soort).

Ecologische waarde

Onderschat essentieel onderdeel van de bodemafbraak: pissebedden eten dood plantmateriaal en helpen het verteringsproces — het tussenstadium tussen vers blad en kompost. Zonder pissebedden, miljoenpoten en regenwormen zou bodemvruchtbaarheid binnen 5 jaar instorten. Ze zijn geen plaag — ze raken levende planten zelden aan.

Leefwijze

Vrouwtjes dragen eitjes in een buidel onder het lichaam (marsupium) en bewegen jongen daarin tot ze zelfstandig zijn. Een individu leeft 2–3 jaar. Pissebedden zijn het hele jaar door actief, vooral in mildere winters. Ze hebben constante vocht nodig — 's zomers verdwijnen ze in koele schaduw, 's winters in dieper bodemmateriaal.

In de ecotuin

Geen aandacht nodig. Iedere ecotuin met composthoop, potten op aarde of stenen in schaduw heeft tienduizenden pissebedden. Niet bestrijden — ze beschadigen geen levende planten. Een glimp van pissebedden in een rotte stam betekent dat de afbraak goed verloopt.

Tips

  • Compostbak is een goudmijn voor pissebedden
  • Niet bestrijden — geen schade aan levende planten
  • Behoud rotte takken en stammen in schaduw
  • Geen insecticiden — bodemfauna is uiterst gevoelig

Veelgestelde vragen

Over Gewone pissebed

Hoe herken je Gewone pissebed?+

Een grijze gepantserde landkreeftje dat onder potten en stenen leeft — opruimt dood plantmateriaal en houdt de bodem voedingsrijk. Geen plaag.

In welk biotoop leeft Gewone pissebed?+

Vochtige donkere plekken — onder potten, in compost, onder schors, in oude muurspleten.

Wat eet Gewone pissebed?+

Dood plantmateriaal — bladstrooisel, schimmel, rotte hout, dode insecten.

Hoe trek je Gewone pissebed aan in je tuin?+

Een vochtige rommelige hoek met dode bladeren en stenen werkt perfect. Compostbak is een hoofdkwartier.

Wanneer is Gewone pissebed actief?+

Gewone pissebed is in Nederland actief in: januari, februari, maart, april, mei, juni, juli, augustus, september, oktober, november, december.

Bronnen & verder lezen

Laatst bijgewerkt: 1 mei 2026.