Roofvogels · Inheems in Nederland

Sperwer

Accipiter nisus

roofvogelbosrandtuin
Sperwer

Wikimedia Commons / CC BY-SA 3.0

Karakter

Een snelle bosroofvogel met gele ogen en korte vleugels — jaagt op zangvogels door verrassingsaanvallen tussen takken. Klein en behendig.

Soort & Leefwijze

vogelDagactief

Actieve maanden

jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec

Grootte

mannetje 28–34 cm, vrouwtje 35–41 cm

Voedsel

Kleine vogels — mussen, mezen, vinken, soms duiven.

Nuttig voor

natuur-balans

Beschermd

Beschermd

Biotoop

Bossen, parken, tuinen met dichte boomgroepen — vooral aan bosranden.

Herkomst

Inheems

Oorspronkelijk in Nederland

Aantrekken in de tuin

Aanwezigheid wijst op gezonde zangvogel-populaties. Geen actieve aantrek nodig — sperwer verschijnt vanzelf bij voederplanken in winter.

Herkenning

De sperwer (Accipiter nisus) is een kleine roofvogel met opvallend seksueel dimorfisme: vrouwtjes (35–41 cm) zijn aanmerkelijk groter dan mannetjes (28–34 cm). Mannetjes blauwgrijze bovenkant met oranjerode dwarsstrepen op buik; vrouwtjes bruiner met smallere dwarsstrepen. Gele ogen — onmiskenbaar. Korte ronde vleugels en lange staart voor wendbaarheid in dichte vegetatie.

Ecologische waarde

Een natuurlijke regulator van zangvogel-populaties. Beschermd; sinds DDT-verbod (jaren '70) hersteld. Aanwezigheid in jouw tuin wijst paradoxaal op een gezonde zangvogel-populatie — sperwer verschijnt waar voldoende prooi is.

Leefwijze

Eén broedsel per jaar. Bouwt nest in dichte boom op 5–10 m hoogte. Jongen verlaten nest na 4–5 weken. Jagende sperwer-stijl: lage scherende vlucht achter struiken, dan plotselinge spurt op zang-vogels — herkenbaar.

In de ecotuin

Sperwers verschijnen vanzelf bij voederplanken in winter — niet als bedreiging maar als deel van het ecosysteem. Niet schrikken: dit is natuur. Een sperwer pakt 1 vogel per dag, populaties blijven gezond.

Tips

  • Niet schrikken bij sperwer-bezoek — natuurlijke balans
  • Voederplank niet vlak naast struik (geeft sperwer voordelig schuilpunt)
  • Voldoende dichte struwelen geven prooi-vogels schuiltijd
  • Geen pesticiden — sperwers zijn extreem gevoelig

Veelgestelde vragen

Over Sperwer

Hoe herken je Sperwer?+

Een snelle bosroofvogel met gele ogen en korte vleugels — jaagt op zangvogels door verrassingsaanvallen tussen takken. Klein en behendig.

In welk biotoop leeft Sperwer?+

Bossen, parken, tuinen met dichte boomgroepen — vooral aan bosranden.

Wat eet Sperwer?+

Kleine vogels — mussen, mezen, vinken, soms duiven.

Hoe trek je Sperwer aan in je tuin?+

Aanwezigheid wijst op gezonde zangvogel-populaties. Geen actieve aantrek nodig — sperwer verschijnt vanzelf bij voederplanken in winter.

Wanneer is Sperwer actief?+

Sperwer is in Nederland actief in: januari, februari, maart, april, mei, juni, juli, augustus, september, oktober, november, december.

Is Sperwer beschermd?+

Ja, Sperwer valt onder de Wet natuurbescherming. Verstoring, vangen of doden is verboden zonder ontheffing.

Bronnen & verder lezen

Laatst bijgewerkt: 1 mei 2026.