Herkenning
De bladluis (Aphis fabae) is een klein, zachtlijvig insect van slechts 2 tot 3 millimeter. De zwarte bonenluis, een van de meest voorkomende soorten, heeft een donker, peervormig lichaam met twee siphoontjes (buisjes) op het achterlijf. Bladluizen leven in dichte kolonies op jonge scheuten, bloemknoppen en de onderzijde van bladeren. Sommige individuen ontwikkelen vleugels om nieuwe waardplanten te koloniseren.
Ecologische waarde
Hoewel bladluizen vaak als plaag worden gezien, vormen ze een cruciale schakel in de voedselketen van de ecotuin. Ze zijn het hoofdvoedsel van lieveheersbeestjes, gaasvlieglarven, zweefvlieglarven en sluipwespen. Zonder bladluizen kunnen deze nuttige insecten zich niet voortplanten. Ook mezen, roodborstjes en andere tuinvogels voeren bladluizen aan hun jongen.
De honingdauw die bladluizen uitscheiden trekt mieren aan, wat op zijn beurt weer voedsel biedt voor spechten en andere insecteneters. Een gezonde bladluispopulatie is dus een teken van een functionerend ecosysteem.
Leefwijze
Bladluizen vermenigvuldigen zich razendsnel via parthenogenese: vrouwtjes baren levende jongen zonder bevruchting. In het voorjaar kunnen populaties explosief groeien, vooral op stikstofrijke planten. Tegen het najaar verschijnen ook mannelijke exemplaren en worden bevruchte wintereieren afgezet op houtige gewassen.
Ze voeden zich door hun steeksnuit in het floëem van planten te steken en plantensappen op te zuigen. Dit kan bij hoge aantallen leiden tot gekrulde bladeren en groeiremming, maar gezonde planten herstellen doorgaans goed.
In de ecotuin
In een ecologische tuin is de beste strategie tegen bladluizen simpelweg geduld. Zodra de eerste kolonies verschijnen, volgen de natuurlijke vijanden binnen enkele weken. Spuit nooit met bestrijdingsmiddelen, ook geen groene zeep, want daarmee dood je ook de nuttige insecten die de bladluizen reguleren.
Zorg voor een divers plantenassortiment met inheemse soorten die natuurlijke vijanden aantrekken. Een rommelige tuinhoek met brandnetels herbergt vroeg in het seizoen al bladluizen en hun bestrijders.
Tips
- Laat bladluiskolonies intact zodat lieveheersbeestjes en gaasvliegen zich kunnen vestigen
- Plant schermbloemigen zoals wilde peen en fluitenkruid om zweefvliegen aan te trekken
- Vermijd overbemesting met stikstof, want dat maakt planten extra aantrekkelijk voor bladluizen
- Hang nestkastjes op voor mezen die grote hoeveelheden bladluizen aan hun jongen voeren
