Herkenning
Het dagpauwoog (Aglais io) is een van de meest herkenbare vlinders van Nederland met een vleugelspanwijdte van 50 tot 55 millimeter. De bovenzijde van de vleugels is warm roodbruin met op elke vleugel een grote, opvallende oogvlek in blauw, geel en zwart. De onderzijde is vrijwel zwart en biedt perfecte camouflage wanneer de vleugels gesloten zijn. Bij bedreiging klapt de vlinder zijn vleugels open en toont de oogvlekken, wat predatoren afschrikt.
Ecologische waarde
Het dagpauwoog is een effectieve bestuiver die een breed scala aan bloeiende planten bezoekt. Als een van de weinige vlinders die als volwassen dier overwintert, verschijnt hij al vroeg in het voorjaar wanneer bestuivers schaars zijn. De vlinder draagt bij aan de bestuiving van voorjaarsbloemen als wilg en sleedoorn.
De rupsen zijn volledig afhankelijk van grote brandnetel als waardplant. Het behoud van brandnetelvegetaties is daarom essentieel voor het voortbestaan van deze soort.
Leefwijze
Het dagpauwoog overwintert als vlinder op donkere, koele plekken zoals schuren, holle bomen en kelders. In het vroege voorjaar worden de vlinders actief en zoeken nectarbronnen. De vrouwtjes leggen grote groepen eitjes op de onderzijde van brandnetelbladeren. De zwarte, stekelige rupsen leven eerst in groepsverbanden in een spinselnest en verspreiden zich later.
Na verpopping verschijnt in juli en augustus een nieuwe generatie vlinders die zich volvreet met nectar ter voorbereiding op de overwintering.
In de ecotuin
De allerbelangrijkste maatregel voor het dagpauwoog is het laten staan van brandnetels. Een zonnige plek met brandnetels langs een slootkant of heg is ideaal. Maai de brandnetels half juni gedeeltelijk, zodat er verse scheuten groeien voor een eventuele tweede generatie rupsen.
Plant nectarrijke bloemen als koninginnekruid, knoopkruid, vlinderstruik en ijzerhard voor de volwassen vlinders. Laat een onverwarmde schuur of kelder op een kier als overwinteringsplek.
Tips
- Laat brandnetels staan op een zonnige, beschutte plek als waardplant voor de rupsen
- Plant nectarbronnen die van maart tot oktober bloeien voor zowel lente- als zomervlinders
- Verstoor overwinterende vlinders niet als je ze in een schuur of kelder aantreft
- Vermijd het gebruik van insecticiden die ook rupsen doden
