Herkenning
De egel (Erinaceus europaeus) is een onmiskenbaar zoogdier met een ronde, gedrongen lichaamsbouw van 20 tot 30 centimeter. De rug en flanken zijn bedekt met circa 5.000 bruingele stekels van 2 tot 3 centimeter lang. De onderzijde is zacht behaard en lichtbruin. De snuit is spits met een vochtige, zwarte neus. Bij gevaar rolt de egel zich op tot een stekelige bol.
Ecologische waarde
De egel is een topbestrijder van slakken, maar zijn dieet is veel breder: kevers, oorwormen, duizendpoten, regenwormen en larven staan eveneens op het menu. Een egel eet per nacht tot 70 gram aan ongewervelden. Daarmee is hij een belangrijke schakel in de natuurlijke plaagbeheersing van de ecotuin.
Helaas gaat het niet goed met de egel in Nederland. Versnippering van leefgebied, verkeer, giftige slakkenkorrels en te opgeruimde tuinen zijn de grootste bedreigingen. De egel staat op de Rode Lijst als kwetsbaar.
Leefwijze
Egels zijn solitaire, nachtactieve dieren die bij schemering op zoek gaan naar voedsel. Ze leggen per nacht afstanden af tot twee kilometer. Van november tot maart houden ze een winterslaap in een nest van bladeren en gras onder een struik, composthoop of houtwal. In het voorjaar worden vier tot zeven jongen geboren die na zes weken zelfstandig zijn.
Egels oriënteren zich sterk op geur en gehoor. Hun gezichtsvermogen is beperkt. Het karakteristieke snuiven en scharrelen is op warme zomeravonden goed te horen.
In de ecotuin
De belangrijkste maatregel voor egels is het creëren van doorgang tussen tuinen. Maak openingen van 13 bij 13 centimeter onderin schuttingen en hekken. Laat bladhopen, takkenrillen en rommelige hoekjes intact als schuilplaats en overwinteringsplek.
Gebruik nooit slakkenkorrels op basis van metaldehyde, die zijn dodelijk voor egels. Kies eventueel voor middelen op basis van ijzerfosfaat, maar beter is het om het probleem aan de egel over te laten.
Tips
- Maak egelpassages in schuttingen zodat egels vrij tussen tuinen kunnen bewegen
- Bouw een egelhuis van een omgekeerde krat bedekt met bladeren en takken
- Controleer altijd op egels voordat je een bladhoop of composthoop verstoort
- Bied een schaaltje water aan, maar nooit melk, want egels zijn lactose-intolerant
