Zandogen · Inheems in Nederland

Hooibeestje

Coenonympha pamphilus

graslandvlinderdagactiefwaardplant-grasschraal
Hooibeestje

Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0

Karakter

Klein en oranje — vliegt laag boven het gras in een trippelende vlucht. De voorvleugel heeft één miniscuul oogvlekje — verder geheel oker.

Soort & Leefwijze

vlinderDagactief

Actieve maanden

jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec

Grootte

vleugelspanwijdte 28–34 mm

Voedsel

Rups: schapengras, struisgras, rood zwenkgras. Vlinder: tijm, brunel, blauwe knoop, klaver.

Nuttig voor

bestuivingindicator-schraalland

Beschermd

Niet beschermd

Biotoop

Schraal grasland, heide, droge bermen, dijktaluds en zandige duinen.

Herkomst

Inheems

Oorspronkelijk in Nederland

Aantrekken in de tuin

Voedselarme zandbodem met fijne grassen en wilde tijm. Geen mest, geen rijk gazon — schraalheid is de sleutel.

Herkenning

Het hooibeestje (Coenonympha pamphilus) is met zo'n 30 mm vleugelspanwijdte een van onze kleinste dagvlinders. Bovenkant: warm okergeel-oranje met smalle bruine zoom en één klein zwart-met-witte-pupil ogje aan de voorvleugeltop. Onderkant achtervleugel: grijsbruin met een lichte zigzag. De vlucht is laag, trippelend, alsof de vlinder de toppen van de grassen aftikt.

Ecologische waarde

Indicator van schraalland in goede staat. Waardplanten zijn smalle inheemse grassen op voedselarme bodem — schapengras, struisgras en rood zwenkgras. Hooibeestje verdwijnt razendsnel uit terreinen die bemest of intensief gemaaid worden. Aanwezigheid in jouw tuin is een sterk signaal dat je grond schraal genoeg is.

Leefwijze

Twee tot drie generaties per jaar in zuid-Nederland. De rups overwintert in een halfgegroeid stadium tussen grassprieten. Vlinders zijn extreem plaatsgebonden — hele kolonies houden zich vaak tot één hectare beperkt en verspreiden zich nauwelijks.

In de ecotuin

Voor wie een schraalland-stukje aanlegt: hooibeestje is een van de eerste vlinders die zich vestigt. Cruciaal: geen mest, geen kunstmest, geen tuinaarde-aanvulling. Maai een keer per jaar in september. Combineer met wilde tijm en brunel voor nectar.

Tips

  • Schaaf de bovenste 10 cm tuinaarde af om bloemenweide-substraat te krijgen
  • Zaai schapengras en gewoon struisgras in
  • Plant wilde tijm en brunel als kort-bloeiende nectarbron
  • Maai pas in september en altijd het maaisel afvoeren

Veelgestelde vragen

Over Hooibeestje

Hoe herken je Hooibeestje?+

Klein en oranje — vliegt laag boven het gras in een trippelende vlucht. De voorvleugel heeft één miniscuul oogvlekje — verder geheel oker.

In welk biotoop leeft Hooibeestje?+

Schraal grasland, heide, droge bermen, dijktaluds en zandige duinen.

Wat eet Hooibeestje?+

Rups: schapengras, struisgras, rood zwenkgras. Vlinder: tijm, brunel, blauwe knoop, klaver.

Hoe trek je Hooibeestje aan in je tuin?+

Voedselarme zandbodem met fijne grassen en wilde tijm. Geen mest, geen rijk gazon — schraalheid is de sleutel.

Wanneer is Hooibeestje actief?+

Hooibeestje is in Nederland actief in: mei, juni, juli, augustus, september.

Bronnen & verder lezen

Laatst bijgewerkt: 1 mei 2026.