Wespen · Inheems in Nederland

Europese hoornaar

Vespa crabro

wespkolonievormendgrootpredator
Europese hoornaar

Wikimedia Commons / CC BY-SA 3.0

Karakter

Onze grootste inheemse wesp — bijna 35 mm, oranjebruin met geel achterlijf. Vaak gevreesd, ten onrechte: minder agressief dan de gewone wesp.

Soort & Leefwijze

insectDagactief

Actieve maanden

jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec

Grootte

werkster 18–25 mm, koningin 25–35 mm

Voedsel

Andere insecten — vliegen, bijen, rupsen — en boomsap.

Nuttig voor

plaagcontroleindicator-oud-bos

Beschermd

Niet beschermd

Biotoop

Oude bossen, parken, holle bomen, zolders, schuren — vooral waar holtes en oude bomen samenkomen.

Herkomst

Inheems

Oorspronkelijk in Nederland

Aantrekken in de tuin

Een holle boom of nestkast op rustige plek. Niet verdrijven — hoornaars zijn relatief vredelievend en de balans-soort van een ecotuin.

Herkenning

De Europese hoornaar (Vespa crabro) is met 25–35 mm (koninginnen) onze grootste inheemse wesp — bijna twee keer zo groot als de gewone wesp. Het lichaam is oranjebruin op het borststuk, met geel-zwart gestreept achterlijf. De vleugels zijn doorzichtig met een rossige tint. Mannetjes hebben langere voelsprieten dan werksters.

Ecologische waarde

Een belangrijke natuurlijke predator van vliegen, kleinere wespen, bijen en rupsen. Eén nest neemt naar schatting 500 g insecten per dag op tijdens piek-zomer. Hoornaars zijn — in tegenstelling tot de slechte reputatie — aanzienlijk minder agressief dan de gewone wesp en steken zelden. Aanwezigheid wijst op een goed ecosysteem met oude bomen.

Leefwijze

Sociale kolonies van 200–500 individuen met één koningin. Nestelt in holle bomen, vogelnesten, op zolders of in holle muren. Het nest is een gele papierachtige bol gemaakt van vermalen hout. Alleen koninginnen overwinteren; nest sterft in oktober. Werksters zijn dagactief; volwassen hoornaars vliegen ook 's avonds — een uitzondering onder wespen — en kunnen door verlichting aangetrokken worden.

In de ecotuin

Hoornaars-nesten in een tuin zijn vrijwel nooit gevaarlijk — werksters verdedigen alleen het nest binnen 2 meter en negeren mensen anderszins. Niet verdrijven. Een nest in jouw schuur betekent dat 200 hoornaars per dag andere insecten controleren. Pas op met aankleding — donkere kleuren niet bij nest, en geen parfum. Niet te verwarren met de invasieve Aziatische hoornaar (kleinere, donkerder).

Tips

  • Niet bestrijden of verdrijven — hoornaars zijn behulpzaam, niet gevaarlijk
  • Geen donkere kleuren of parfum binnen 2 m van een nest
  • Hang een nestkast op (5×5×30 cm holte) — koninginnen zoeken vanaf april
  • Meld vermoedens van Aziatische hoornaar (V. velutina) bij NVWA — die is invasief

Veelgestelde vragen

Over Europese hoornaar

Hoe herken je Europese hoornaar?+

Onze grootste inheemse wesp — bijna 35 mm, oranjebruin met geel achterlijf. Vaak gevreesd, ten onrechte: minder agressief dan de gewone wesp.

In welk biotoop leeft Europese hoornaar?+

Oude bossen, parken, holle bomen, zolders, schuren — vooral waar holtes en oude bomen samenkomen.

Wat eet Europese hoornaar?+

Andere insecten — vliegen, bijen, rupsen — en boomsap.

Hoe trek je Europese hoornaar aan in je tuin?+

Een holle boom of nestkast op rustige plek. Niet verdrijven — hoornaars zijn relatief vredelievend en de balans-soort van een ecotuin.

Wanneer is Europese hoornaar actief?+

Europese hoornaar is in Nederland actief in: mei, juni, juli, augustus, september, oktober.

Bronnen & verder lezen

Laatst bijgewerkt: 1 mei 2026.