Watersalamanders · Inheems in Nederland

Kamsalamander

Triturus cristatus

amfibiesalamanderbedreigdicon
Kamsalamander

Wikimedia Commons / CC BY 3.0

Karakter

Onze grootste salamander — donkerbruin tot zwart met opvallend gespikkelde oranjegele buik. Mannetjes met spectaculaire kam in paartijd. Sterk bedreigd.

Soort & Leefwijze

amfibieNachtactief

Actieve maanden

jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec

Grootte

120–180 mm

Voedsel

Kikkervisjes, salamander-larven, libellenlarven, slakken.

Nuttig voor

icon-poelenvoedselketen

Beschermd

Beschermd

Biotoop

Voedselrijke poelen en plassen met dichte onderwatervegetatie — vooral op leem en klei in oost- en zuidoost-Nederland.

Herkomst

Inheems

Oorspronkelijk in Nederland

Aantrekken in de tuin

Een grote poel (10+ m²) met diepe delen en geen vissen. Aanwezigheid is alleen in geschikte streken realistisch (oost en zuid NL).

Herkenning

De kamsalamander (Triturus cristatus) is met 120–180 mm onze grootste inheemse salamander. Bovenkant donkerbruin tot zwart, vaak met witte stippen op de flanken. Buik oranjegeel met zwarte vlekken — onmiskenbaar. Mannetjes hebben in paartijd een spectaculaire rugkam met diepe inkepingen — alsof er een zaagblad op de rug staat. Vrouwtjes blijven gladder.

Ecologische waarde

Een ecologische icoon — kamsalamander is een Habitatrichtlijn-soort (Bijlage II en IV) en strikt beschermd. Vraagt grotere, oudere poelen met goede waterkwaliteit en geen vissen. Aanwezigheid is een sterk teken van een gezond wetland-netwerk in jouw streek.

Leefwijze

Eieren worden in voorjaar één voor één in waterplant-bladeren gevouwen. Larven groeien 3–4 maanden in water tot ze metamorfosen. Volwassenen leven 's zomers in water (mei–juli), 's winters op land in vochtige plekken (oktober–april). Een individu kan 15–20 jaar oud worden.

In de ecotuin

Realistisch alleen in tuinen aan natuurterreinen of agrarisch land in oost-/zuid-Nederland. Vraagt een poel van 10+ m² met diepe delen (1+ m), geen vissen, en een netwerk van land-habitats binnen 500 m. Lobby bij gemeente voor poel-aanleg in nabijgelegen natuur.

Tips

  • Grote poel (10+ m²) — kleinere werken niet voor kamsalamander
  • Diepere delen van 1+ m voor overwintering en thermische refugia
  • Geen vissen — salamanders worden uitgeroeid
  • Meld waarnemingen bij RAVON

Veelgestelde vragen

Over Kamsalamander

Hoe herken je Kamsalamander?+

Onze grootste salamander — donkerbruin tot zwart met opvallend gespikkelde oranjegele buik. Mannetjes met spectaculaire kam in paartijd. Sterk bedreigd.

In welk biotoop leeft Kamsalamander?+

Voedselrijke poelen en plassen met dichte onderwatervegetatie — vooral op leem en klei in oost- en zuidoost-Nederland.

Wat eet Kamsalamander?+

Kikkervisjes, salamander-larven, libellenlarven, slakken.

Hoe trek je Kamsalamander aan in je tuin?+

Een grote poel (10+ m²) met diepe delen en geen vissen. Aanwezigheid is alleen in geschikte streken realistisch (oost en zuid NL).

Wanneer is Kamsalamander actief?+

Kamsalamander is in Nederland actief in: maart, april, mei, juni, juli, augustus.

Is Kamsalamander beschermd?+

Ja, Kamsalamander valt onder de Wet natuurbescherming. Verstoring, vangen of doden is verboden zonder ontheffing.

Bronnen & verder lezen

Laatst bijgewerkt: 1 mei 2026.