Herkenning
De kleine vos (Aglais urticae) is een middelgrote dagvlinder met een vleugelspanwijdte van 45 tot 50 millimeter. De bovenzijde is warm oranjerood met een patroon van zwarte, gele en witte vlekken. Langs de buitenrand van alle vleugels loopt een rij kleine, hemelblauwe halvemaantjes. De onderzijde is donkerbruin tot zwart gemarmerd en biedt goede camouflage wanneer de vlinder rust met gesloten vleugels.
Ecologische waarde
De kleine vos is een waardevolle voorjaarsbestuiver. Als een van de eerste vlinders die na de overwintering verschijnt, bezoekt hij vroeg bloeiende planten wanneer andere bestuivers nog schaars zijn. Wilgenkatjes, sleedoorn en paardenbloem profiteren van zijn bezoek. In de zomer bestuift hij een breed scala aan bloeiende planten in tuinen en natuurgebieden.
De rupsen zijn volledig afhankelijk van brandnetel als waardplant. Het lot van de kleine vos is daarmee direct verbonden aan het behoud van brandnetelvegetaties in het landschap.
Leefwijze
De kleine vos overwintert als volwassen vlinder op koele, donkere plekken zoals schuren, zolders en holle bomen. Al in maart verschijnen de eerste vlinders op zonnige dagen. De vrouwtjes leggen grote groepen eitjes op de bovenzijde van brandnetelbladeren. De zwarte, stekelige rupsen leven in groepsverbanden in spinselwebben en verpoppen zich na enkele weken.
Er zijn twee generaties per jaar. De zomergeneratie vliegt van juli tot september en bereidt zich voor op de overwintering door intensief nectar te drinken.
In de ecotuin
De kleine vos heeft twee essentiële elementen nodig: brandnetels en nectarbloemen. Laat een zonnige plek met brandnetels staan, bij voorkeur langs een sloot, heg of muur. Maai de brandnetels in juni gedeeltelijk zodat verse scheuten groeien voor de tweede generatie rupsen.
Plant nectarrijke bloemen die van maart tot oktober bloeien. Knoopkruid, koninginnekruid, vlinderstruik en sedum zijn bijzonder geliefd. Laat een onverwarmde schuur of kelder op een kier als overwinteringsplek.
Tips
- Laat brandnetels staan op een zonnige, beschutte plek als rupsenvoedsel
- Maai brandnetels gefaseerd zodat er altijd verse scheuten beschikbaar zijn
- Plant een doorlopend bloeiaanbod van wilg in maart tot sedum in oktober
- Verstoor overwinterende vlinders niet in schuren en kelders
