Bijen · Inheems in Nederland

Klimopbij

Colletes hederae

bestuiversolitairspecialistlaat
Klimopbij

Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0

Karakter

Een late-zomer specialist die uitsluitend op klimopbloemen foerageert — vliegt in september–oktober wanneer alle andere bijen al verdwijnen.

Soort & Leefwijze

insectDagactief

Actieve maanden

jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec

Grootte

vrouwtje 10–13 mm

Voedsel

Stuifmeel uitsluitend van klimop (<em>Hedera helix</em>); nectar ook van late composieten.

Nuttig voor

bestuiving

Beschermd

Niet beschermd

Biotoop

Tuinen, parken, bosranden — overal waar bloeiende klimop tegen muren en bomen klimt.

Herkomst

Inheems

Oorspronkelijk in Nederland

Aantrekken in de tuin

Bloeiende klimop in september-oktober. Klimop bloeit pas na 10–15 jaar volwassenheid — geduld is een vereiste.

Herkenning

De klimopbij (Colletes hederae) is een middelgrote bij met opvallende grijze beharing op het borststuk en duidelijk zichtbare lichte banden op het achterlijf. Vrouwtjes hebben een witte buikborstel. Het meest karakteristieke is haar verschijningstijd: vlieg-piek in oktober — wanneer vrijwel alle andere bijen al weg zijn.

Ecologische waarde

Een sterk specialist: vrouwtjes verzamelen uitsluitend stuifmeel van klimop voor de larven. Als kers op de taart bloeit klimop precies in september-oktober — een unieke ecologische niche. Voor de bij is klimop het verschil tussen overleven en uitsterven.

Leefwijze

Solitair maar nestelt in zeer dichte aggregaties — soms duizenden vrouwtjes binnen 100 m² zandige helling. Nesten zijn ondergrondse gangen met 5–10 cellen. Mannetjes vormen 'mating balls' van 20–50 individuen rond een vrouwtje. Larven overwinteren en sluipen uit in september.

In de ecotuin

Klimop laten bloeien is de enige sleutel — en dat vraagt geduld, want klimop bloeit pas in zijn volwassen vorm, na 10–15 jaar. Een muurklimop of pergola met oude klimop is daarom een ecologisch goudmijntje. Plant aan zonnige zuid- of westmuur.

Tips

  • Laat klimop tot bloei komen — kost 10+ jaar maar levert tientallen soorten
  • Plant op zonnige zuid- of westmuur
  • Snoei alleen de bovenkant na bloei (november) — niet voor
  • Een zandig zonnig hellinkje vlakbij voor nesten

Veelgestelde vragen

Over Klimopbij

Hoe herken je Klimopbij?+

Een late-zomer specialist die uitsluitend op klimopbloemen foerageert — vliegt in september–oktober wanneer alle andere bijen al verdwijnen.

In welk biotoop leeft Klimopbij?+

Tuinen, parken, bosranden — overal waar bloeiende klimop tegen muren en bomen klimt.

Wat eet Klimopbij?+

Stuifmeel uitsluitend van klimop (<em>Hedera helix</em>); nectar ook van late composieten.

Hoe trek je Klimopbij aan in je tuin?+

Bloeiende klimop in september-oktober. Klimop bloeit pas na 10–15 jaar volwassenheid — geduld is een vereiste.

Wanneer is Klimopbij actief?+

Klimopbij is in Nederland actief in: september, oktober, november.

Bronnen & verder lezen

Laatst bijgewerkt: 1 mei 2026.