Herkenning
De oorworm (Forficula auricularia) is een langwerpig insect van 12 tot 17 millimeter met een glanzend roodbruin lichaam. Aan het achterlijf zitten twee kenmerkende tangvormige cerci, die bij mannetjes gebogen en bij vrouwtjes recht zijn. Onder de korte, leerachtige voorvleugels zijn functionele achtervleugels verborgen die zelden worden gebruikt. Ondanks de naam kruipen oorwormen niet in menselijke oren.
Ecologische waarde
De oorworm is een veelzijdige omnivoor die een positieve rol speelt in de ecotuin. 's Nachts eet hij aanzienlijke hoeveelheden bladluizen, spintmijten en eitjes van schadelijke insecten. Daarnaast breekt hij dood plantenmateriaal en schimmels af, waarmee hij bijdraagt aan de nutriëntenkringloop in de bodem.
In boomgaarden worden oorwormen ingezet als biologische bestrijder van fruitbladluizen. Ze zijn een van de weinige nuttige insecten die ook de bloedluis op appelbomen aanpakken.
Leefwijze
Oorwormen zijn nachtactieve dieren die overdag schuilen in donkere, vochtige spleten. 's Nachts komen ze tevoorschijn om te foerageren op planten, dode insecten en bladluizen. Een bijzonder gedrag is de moederzorg: het vrouwtje bewaakt haar eitjes gedurende de winter en voedt de jonge nimfen in de eerste levensweken.
In het najaar zoeken oorwormen beschutte plekken op om te overwinteren. Ze verkiezen stapels hout, opgerolde bladeren en kieren in muren.
In de ecotuin
Oorwormen zijn eenvoudig te bevorderen door schuilplaatsen aan te bieden. Hang omgekeerde bloempotten gevuld met stro of houtwol op in fruitbomen. De oorwormen schuilen er overdag in en foerageren 's nachts op bladluizen in de boom. Laat losse schors, stenen en houtblokken liggen als natuurlijke schuilplaatsen.
In uitzonderlijke gevallen kunnen oorwormen lichte schade aanrichten aan zacht fruit en dahliabloemen. Dit weegt echter zelden op tegen hun nuttige rol als bladluisbestrijder.
Tips
- Hang omgekeerde bloempotten met stro op in fruitbomen als oorwormhotel
- Laat dood hout, losse schors en stenen liggen als schuilplaatsen
- Verstoor composthopen niet onnodig, want vrouwtjes overwinteren er met hun eitjes
- Accepteer minimale vraat aan bloemen als onderdeel van het ecologisch evenwicht
