Bijen · Inheems in Nederland

Pluimvoetbij

Dasypoda hirtipes

bestuiversolitairgraafbijspecialist
Pluimvoetbij

Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0

Karakter

Een graafbij met spectaculair lange oranje borstels op de achterpoten — als pluimen. Gespecialiseerd op composieten op zandige bodem.

Soort & Leefwijze

insectDagactief

Actieve maanden

jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec

Grootte

vrouwtje 14–17 mm

Voedsel

Stuifmeel uitsluitend van composieten — havikskruid, schermhavikskruid, paardebloem, biggenkruid, leeuwentand.

Nuttig voor

bestuivingindicator-zandgrond

Beschermd

Niet beschermd

Biotoop

Zandige bermen, duinen, oude akkers, schraal grasland.

Herkomst

Inheems

Oorspronkelijk in Nederland

Aantrekken in de tuin

Zandige onbebouwde plek + composieten (havikskruid, leeuwentand). Niet bemestingsrijk — schraal werkt het best.

Herkenning

De pluimvoetbij (Dasypoda hirtipes) is een middelgrote graafbij met onmiskenbare langharige oranje borstels op de achterpoten — als pluimen — die voor stuifmeelvervoer dienen. Het lichaam is zwart-bruin met grijze beharing op het borststuk. Vrouwtjes graven hun ondergrondse nesten in zandige bodems en de oranje pluimen zijn dan vol stuifmeel.

Ecologische waarde

Strikte specialist (oligolectische soort): vrouwtjes verzamelen stuifmeel uitsluitend van composieten — havikskruid, schermhavikskruid, biggenkruid, leeuwentand, paardenbloem. Geen andere planten worden geaccepteerd voor de larven. Een aanwezigheid is direct gekoppeld aan de aanwezigheid van deze plantengroep én zandige bodem.

Leefwijze

Solitair, maar vaak in losse aggregaties op gunstige zandige plekken. Vrouwtjes graven verticale gangen tot 30 cm diep en metselen 5–10 cellen daarin, elk met stuifmeel-nectar-mengsel als provisie. Larven overwinteren ondergronds. Vlucht-piek juli–augustus.

In de ecotuin

Vraagt zandige onbebouwde grond en composieten in volle bloei. In typische tuinen vrij zeldzaam, maar duintuinen en zandige overhoeken trekken hem aan. Combineer met zandblauwtje, biggenkruid en leeuwentand voor een complete schraal-zand-mix.

Tips

  • Behoud een zandig onbebouwd hoekje (1–2 m²) zonder grasmat
  • Plant havikskruid, biggenkruid en gewone leeuwentand
  • Geen kunstmest of overmatige bemesting — schraalheid is essentieel
  • Combineer met zandblauwtje voor extra blauwtje-effect

Veelgestelde vragen

Over Pluimvoetbij

Hoe herken je Pluimvoetbij?+

Een graafbij met spectaculair lange oranje borstels op de achterpoten — als pluimen. Gespecialiseerd op composieten op zandige bodem.

In welk biotoop leeft Pluimvoetbij?+

Zandige bermen, duinen, oude akkers, schraal grasland.

Wat eet Pluimvoetbij?+

Stuifmeel uitsluitend van composieten — havikskruid, schermhavikskruid, paardebloem, biggenkruid, leeuwentand.

Hoe trek je Pluimvoetbij aan in je tuin?+

Zandige onbebouwde plek + composieten (havikskruid, leeuwentand). Niet bemestingsrijk — schraal werkt het best.

Wanneer is Pluimvoetbij actief?+

Pluimvoetbij is in Nederland actief in: juni, juli, augustus.

Bronnen & verder lezen

Laatst bijgewerkt: 1 mei 2026.