Toornslangen · Inheems in Nederland

Ringslang

Natrix helvetica

reptielslangvijverongiftig
Ringslang

Wikimedia Commons / Public domain

Karakter

De algemeenste Nederlandse slang — ongiftig, met opvallende gele halskraag. Zwemt en jaagt op kikkers in vijvers en sloten.

Soort & Leefwijze

reptielDagactief

Actieve maanden

jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec

Grootte

60–120 cm, soms 150 cm

Voedsel

Kikkers, salamanders, vissen, kleine knaagdieren.

Nuttig voor

plaagcontrolevoedselketen-water

Beschermd

Beschermd

Biotoop

Wateren met dichte oeverbegroeiing — sloten, vijvers, riet- en moerasgebied. Ook in tuinen aan water.

Herkomst

Inheems

Oorspronkelijk in Nederland

Aantrekken in de tuin

Vijver met kikkers + zonnig pad of platte stenen + composthoop voor eierleg. Onschadelijk voor mensen.

Herkenning

De ringslang (Natrix helvetica) is een middelgrote slang van 60–120 cm met grijsgroene rug en zwarte vlekken. Het meest karakteristieke kenmerk: een gele halskraag met zwarte randen achter de kop — onmiskenbaar. Vrouwtjes worden duidelijk groter dan mannetjes. Volledig ongiftig; kan slechts dreigend sissen of een onaangenaam ruikend secreet uitscheiden bij verstoring.

Ecologische waarde

Belangrijke regulator van kikker- en kleine knaagdier-populaties. Beschermd onder Wet natuurbescherming. Aanwezigheid in tuinen aan water is een ecologisch teken van een gezond wetland-systeem. Plaatselijk afgenomen door verlies van waterhabitats en vergiftiging via slakken-pesticiden.

Leefwijze

Volwassenen verschijnen in april en jagen op kikkers in vijvers en sloten — uitstekende zwemmers. Vrouwtjes leggen 10–30 eitjes in warme rotte plantenmaterialen: composthopen, hooi-rillen, paardenstrooisel. Eitjes komen uit in augustus. Overwinteren in dieper grond, holen of stenenstapels.

In de ecotuin

Een vijver met kikkers + composthoop + zonnige stenen-of-paden is ideaal. Ringslangen koloniseren tuinen aan water vaak vanzelf — geen actieve aantrek nodig. Onschadelijk voor mensen of huisdieren. Niet schrikken: ringslang verdwijnt zelf snel.

Tips

  • Composthoop met paardenstrooisel — ideale eierleg-plek
  • Vijver met kikkers — primaire voedselbron
  • Niet bestrijden — ongiftig en beschermd
  • Meld waarnemingen bij RAVON

Veelgestelde vragen

Over Ringslang

Hoe herken je Ringslang?+

De algemeenste Nederlandse slang — ongiftig, met opvallende gele halskraag. Zwemt en jaagt op kikkers in vijvers en sloten.

In welk biotoop leeft Ringslang?+

Wateren met dichte oeverbegroeiing — sloten, vijvers, riet- en moerasgebied. Ook in tuinen aan water.

Wat eet Ringslang?+

Kikkers, salamanders, vissen, kleine knaagdieren.

Hoe trek je Ringslang aan in je tuin?+

Vijver met kikkers + zonnig pad of platte stenen + composthoop voor eierleg. Onschadelijk voor mensen.

Wanneer is Ringslang actief?+

Ringslang is in Nederland actief in: april, mei, juni, juli, augustus, september.

Is Ringslang beschermd?+

Ja, Ringslang valt onder de Wet natuurbescherming. Verstoring, vangen of doden is verboden zonder ontheffing.

Bronnen & verder lezen

Laatst bijgewerkt: 1 mei 2026.