Herkenning
De gewone dwergvleermuis (Pipistrellus pipistrellus) is een van de kleinste zoogdieren van Nederland met een lichaamslengte van slechts 3,5 tot 5 centimeter en een gewicht van 3 tot 8 gram. De vlieghuid spant tussen de sterk verlengde vingers, het lichaam en de achterpoten. De vacht is donkerbruin met een iets lichtere buik. Het gezicht is kort met brede, driehoekige oren. In de schemering is de vliegende dwergvleermuis herkenbaar aan zijn snelle, grillige vlucht.
Ecologische waarde
De dwergvleermuis is een formidabele insectenjager. Eén exemplaar vangt per nacht 1.000 tot 3.000 kleine insecten, voornamelijk muggen, nachtvlinders en dansmuggen. Over een heel seizoen eet een vleermuis naar schatting meer dan een miljoen insecten. Ze zijn daarmee de belangrijkste nachtelijke insectenbestrijders van Nederland.
Alle vleermuissoorten in Nederland zijn streng beschermd onder de Wet natuurbescherming en de Europese Habitatrichtlijn. Hun aanwezigheid is een indicator voor een gezond nachtelijk ecosysteem.
Leefwijze
Dwergvleermuizen leven in kolonies die overdag slapen in spleten van gebouwen, achter gevelbekleding, in spouwmuren en onder dakpannen. Ze navigeren en jagen met behulp van echolocatie: ultrasone geluiden die weerkaatsen op insecten en obstakels. De vrouwtjes vormen in de zomer kraamkolonies waar elk vrouwtje één jong baart. In de winter houden vleermuizen een winterslaap in vorstvrije ruimtes.
De dwergvleermuis is de meest voorkomende vleermuissoort in Nederland en leeft bij voorkeur nabij menselijke bewoning.
In de ecotuin
Hang vleermuiskasten op aan de zuidkant van gebouwen of bomen op minimaal 3 meter hoogte. Vermijd fel buitenlicht dat insecten wegtrekt uit de donkere jachtgebieden van vleermuizen. Gebruik eventueel warm wit licht (amber) dat minder insecten aantrekt. Leg een vijver aan die muggen en andere waterinsecten aantrekt als voedselbron.
Bij renovatie van gebouwen moet rekening worden gehouden met vleermuisverblijfplaatsen, die wettelijk beschermd zijn. Raadpleeg bij twijfel een vleermuiswerkgroep.
Tips
- Hang vleermuiskasten op aan de zuidzijde van gebouwen op minimaal 3 meter hoogte
- Verminder buitenverlichting of gebruik amberkleurig licht dat minder insecten aantrekt
- Plant nachtbloeiende planten als nachtsilene en teunisbloem die nachtinsecten aantrekken
- Meld vleermuiswaarnemingen bij de Zoogdiervereniging voor monitoring
