IJsheiligen passé: warmteminnaars buiten
Vanaf 16 mei: tomaten, paprika's, courgettes, komkommers, basilicum, dahlia's. Plant op zonnige beschutte plek met goede windbescherming.
Seizoenskalender
Lente
Tuin in Mei
Na de IJsheiligen (11–15 mei) passeert de Nederlandse bodemtemperatuur op vijf centimeter diepte de 12 °C-grens — de fysiologische drempel waaronder tomaat, paprika en boon stilstaan. Aardhommelvolken (Bombus terrestris) bereiken nu 100 tot 200 werksters; voor wilde bestuivers is mei kwantitatief de zwaarste maand van het jaar.
Tuintaken (9)
Wat staat er deze maand op de planning in de ecotuin.
Buitenzaaien: bonen, mais, pompoen, zonnebloem
Bodem is 12°C+, tijd voor warmteminnende zaaisters. Bonen 5cm diep, mais in vierkante blokken voor bestuiving, pompoen op compost-hoop.
Aardappelen aanaarden
Als loof 25cm hoog is, aanaarden tot tweederde van de plant. Voorkomt groene aardappelen en verhoogt opbrengst.
Eerste oogst van vroege zaaisters
Radijs, sla, spinazie, raapsteel, rucola. Snijd buitenste bladeren bij sla — middenpunt blijft doorgroeien.
Waterplanten dunnen of planten
Mei is hét moment voor waterleliestek of gele lis. Dompelplanten op 30cm diep, drijvers gewoon erbij.
Bladluis? Wacht 1 week af
Lieveheersbeestje-larven en gaasvlieg-larven komen meestal binnen 7 dagen. Direct besproeien doodt deze natuurlijke vijanden ook.
Kruiden oogsten voor verse thee
Munt, citroenmelisse, salie en oregano staan op hun smakelijkste vóór de bloei. Drogen of vers gebruiken.
Zomerbloemen opbinden
Pioenrozen, riddersporen en lange phlox vallen om zonder steun. Plaats nu rondetuinringen of bamboe-driepoten.
Compostthee als bladmest
Verspuiten op tomatenbladeren beschermt tegen meeldauw. Vroeg in de ochtend zodat blad voor de zon droog is.
Biodiversiteit (3)
Concrete acties voor het ondersteunen van vogels, insecten en andere tuinbewoners.
Eerste vlinders herkennen
Mei is piek voor citroenvlinder, klein koolwitje, dagpauwoog, kleine vos. Houd ze niet weg — zelfs koolwitjes mag je tolereren als je voldoende koolplanten hebt.
Wilde tuinhoek bewaken
Brandnetels nu volgroeid, ridderzuring bloeit, schermbloemen openen. Niet maaien — dit is een buffet voor 100+ insectensoorten.
Bijenhotel-bezoekers tellen
Houd in mei een dagboekje bij: welke gaten zijn dichtgemetseld door welke solitaire bijen? Metselbij, behangersbij, maskerbij — alle herkenbaar aan hun afsluiting.
Dieren te spotten (5)
Wat zie en hoor je deze maand in de Nederlandse tuin.
Klein koolwitje
Volop op vleugels; let op de zigzag-baltsdans. Eitjes worden afgezet op kool en oost-indische kers.
Meer over klein koolwitje →Wilde bij
Solitaire bijen werken zonder kolonie. Metselbijen zijn de grootste tuingast in mei.
Meer over wilde bij →Atalanta
Trekvlinder uit Zuid-Europa; verschijnt eind mei. Iconische zwart-rode vlinder op brandnetel en buddleja.
Meer over atalanta →Roodborst
Broedt nu, voert jongen met rupsen en spinnen. Zit vaak op laag takje op uitkijk.
Meer over roodborst →Lieveheersbeestje
Volwassenen en larven eten luizen. Grote populatie betekent: ecosystem werkt.
Meer over lieveheersbeestje →In bloei deze maand (12)
Wilde planten die in Mei bloeien — uit de Plantenwijzer.
Aalbes
Ribes rubrum
Akelei
Aquilegia vulgaris
Akkerhoornbloem
Cerastium arvense
Beekpunge
Veronica beccabunga
Beuk
Fagus sylvatica
Bittere veldkers
Cardamine amara
Bitterzoet
Solanum dulcamara
Blaassilene
Silene vulgaris
Bleek bosviooltje
Viola riviniana
Bosaardbei
Fragaria vesca
Bosanemoon
Anemone nemorosa
Bosbes
Vaccinium myrtillus
Fenologische tekenen (3)
Natuurgebeurtenissen die het ritme van deze maand markeren.
IJsheiligen
11–15 meiMamertus, Pancratius, Servatius, Bonifatius, Sophie — 11 t/m 15 mei. Statistisch laatste kans op nachtvorst in NL.
Meidoorn-bloei
Witte sneeuwbal van bloesem; markeert overgang van lente naar voorzomer. Een topbestuiver voor bijen.
Lange dagen
Eind mei: bijna 17 uur licht. Planten reageren met explosieve groei en meeste bloemen openen.
Oogst deze maand
Wat kun je nu uit de moestuin halen?
AspergesRadijsSlaSpinazieRabarberBieslookEerste aardbeienEerste tuinkruiden
Voor wat je nu kunt zaaien en wanneer: Zaaikalender Mei →
Tip van de maand
Geniet van de overvloed maar plan ook. De tuin lijkt nu een feest, maar in juli sla de droogte toe — installeer nu de druppelirrigatie en regenwateropvang.
Reflectie
Wat mei je leert over ecotuinieren.
Mei is het meest verleidelijke moment voor beginnende tuiniers om alles tegelijk te willen. De zon schijnt, alles groeit, dus we kopen op het tuincentrum nog 12 plantjes erbij. Maar de ecotuin werkt op kapaciteit, niet ambitie. Beter 5 gewassen die je goed verzorgt dan 20 die je laat lopen. Mei vraagt aandacht: dagelijks rondje door de tuin, kijken wat luis krijgt, wat water nodig heeft, wat opgebonden moet. Tegelijk is het de mooiste maand om gewoon stil te zitten. Een uur 's avonds op een bankje terwijl de eerste hommels naar nest terugvliegen — dat is óók ecotuinieren.