GEEN snoei meer aan heggen of bomen
Vanaf 15 maart geldt het broedseizoen-verbod (Wet natuurbescherming). Alleen kleine vormsnoei aan vrijstaande struiken die zichtbaar onbewoond zijn.
Seizoenskalender
Lente
Tuin in Maart
De tuin ontwaakt. De eerste hommelkoninginnen vliegen rond op zoek naar een nestplek, narcissen breken door, en de bodem wordt warm genoeg om buiten te zaaien. Het broedseizoen begint — en dat heeft consequenties.
Tuintaken (9)
Wat staat er deze maand op de planning in de ecotuin.
Buitenzaaien op opgewarmde bodem
Tuinboon, doperwt, spinazie, raapsteel, rucola — als de bodem 8°C+ is. Test met een goedkope bodemthermometer (€5-10).
Binnenshuis zaaien: tomaat, courgette, komkommer
Eind maart op 18-22°C. Niet eerder — anders worden de planten te lang voor uitplanten in mei.
Composthoop keren en uitstrooien
Rijpe compost is goud — strooi 2-3 cm dik over de groentebedden. Niet inwerken, alleen oppervlakkig.
Eerste groenbemesters onderwerken
Roggen en wikken die je in oktober zaaide nu hakselen en oppervlakkig inwerken. 2 weken laten verteren voor zaaien.
Vroege aardappelen poten
Tweede helft maart, alleen na voorkiemen. Plant 10cm diep, 30cm uit elkaar, rij-afstand 60cm.
Zomerbloeiende bollen planten
Lelies, gladiolen en eerste dahliaknollen kunnen nu (lelies) of eind maart (gladiolen). Dahlia's pas in april/mei.
Bijenhotels gereed leggen
Hang nieuwe of schoongemaakte bijenhotels op zonnige zuidkant op 1.5m hoogte, beschut tegen regen.
Eerste gazonmaai (lange stand)
Niet korter dan 6cm — geeft madeliefjes en pinksterbloemen kans. Dorpels van bloemenweide laten staan.
Biodiversiteit (3)
Concrete acties voor het ondersteunen van vogels, insecten en andere tuinbewoners.
Hommelkoningin-nestplekken aanbieden
Een verlaten muizenhol of een omgekeerde bloempot met stro lokt aardhommels. Niet verstoren als je ze ziet zoeken.
Paddentrek-veiligheid
In maart trekken padden van overwinteringsplek naar voortplantingswater. Bij vochtig weer 's avonds: rijd langzaam, of zet kleine "paddenoversteek"-borden.
Stinzenplanten laten staan
Sneeuwklokjes, krokussen en wilde hyacinten liever niet maaien tot blad geel is — bollen tanken nog energie voor volgend jaar.
Dieren te spotten (4)
Wat zie en hoor je deze maand in de Nederlandse tuin.
Hommel
Forse, donzige aardhommel-koninginnen vliegen laag rond op zoek naar nestholen. Hun zoemen is opvallend zwaar.
Meer over hommel →Gewone pad
Wandelt 's avonds bij regen naar paairvijvers. Mannetjes "liften" op vrouwtjes — dit kan tot 3 weken duren.
Meer over gewone pad →Bruine kikker
Maart-kwakers in vijvers en sloten; de kenmerkende "krrr-krrr"-roep komt nu massaal.
Meer over bruine kikker →Citroenvlinder
Vaak de eerste vlinder die je ziet op een zonnige maartdag — overwintert als volwassen vlinder.
Meer over citroenvlinder →In bloei deze maand (12)
Wilde planten die in Maart bloeien — uit de Plantenwijzer.
Bosanemoon
Anemone nemorosa
Boswilg
Salix caprea
Gewone dotterbloem
Caltha palustris
Gewone iep
Ulmus minor
Gewone veldbies
Luzula campestris
Goudveil
Chrysosplenium oppositifolium
Grauwe wilg
Salix cinerea
Groot hoefblad
Petasites hybridus
Hazelnoot
Corylus avellana
Holwortel
Corydalis solida
Hondsdraf
Glechoma hederacea
Klein hoefblad
Tussilago farfara
Fenologische tekenen (3)
Natuurgebeurtenissen die het ritme van deze maand markeren.
Eerste hommels actief
Bij temperaturen boven 10°C komen overwinterende hommelkoninginnen tevoorschijn. Hun energiereserves zijn op — wilg en hazelaar zijn nu cruciaal.
Forsythia bloeit (lente officieel begint)
rond half maartVolkswijsheid: zodra forsythia bloeit, kun je veilig vroege groenten buitenzaaien.
Fruitbomen lopen uit
Pruim eerst, dan kers, dan appel/peer — een ritme dat al eeuwen op één lijn met de bestuivers staat.
Oogst deze maand
Wat kun je nu uit de moestuin halen?
VeldslaPosteleinEerste rabarbersteelDaslook (in lichte schaduw)Overwinterde preiEerste raapsteel
Voor wat je nu kunt zaaien en wanneer: Zaaikalender Maart →
Tip van de maand
Wees niet ongeduldig met de bodem. Een week later zaaien op warme grond geeft betere kieming dan vroeg zaaien op koude grond. Knijp een kluit aarde — als die in je hand uiteenvalt is hij klaar.
Reflectie
Wat maart je leert over ecotuinieren.
Maart is de maand van geduld én actie tegelijk. Buiten gebeurt er veel: hommelkoninginnen zoeken nestplekken, padden trekken, fruitbomen knoppen zwellen. Maar als tuinier moet je leren om sommige dingen niet te doen: niet snoeien (broedseizoen!), niet alle bladeren weghalen (insecten zitten er nog), niet de stengels van vorig jaar opruimen (overwinterende solitaire bijen). De ecotuin vraagt om luiheid op het juiste moment. Het is een seizoenstaak om dingen te laten — en dat voelt onnatuurlijk voor wie gewend is aan controle. Vertrouw het proces: in mei zie je waarom je nu niets deed.