Kennisbank
Biodiversiteit
32 artikelen
Leer hoe je de biodiversiteit in je tuin vergroot en een thuis biedt aan vlinders, bijen, vogels en andere dieren.
Libellen en juffers in de tuinvijver
Een goed aangelegde tuinvijver kan binnen één seizoen door minstens vijf libellensoorten worden gekoloniseerd. Ze zijn niet alleen gracieus om te zien, maar ook topjagers van muggen en motjes.
Lees artikel →
Nachtvlinders in de tuin: 2400 soorten in het donker
Tegenover 50 dagvlindersoorten staan in Nederland ongeveer 2400 soorten nachtvlinders — een ecologisch zwaargewicht dat vrijwel onzichtbaar opereert. Buitenverlichting en versteende borders raken hen het hardst.
Vleermuizen in de stadstuin: 19 soorten, allemaal beschermd
Alle 19 Nederlandse vleermuissoorten zijn streng beschermd onder de Wet natuurbescherming. Een tuin kan voor zeker drie van die soorten serieus jachtgebied zijn — als hij maar de juiste insecten en de juiste donkerte heeft.
Wilde bijen aantrekken: van zandheuvel tot stengelhotel
Van de 360 wilde bijensoorten in Nederland nestelt 70% in de grond, niet in een bijenhotel. Wat je tuin echt voor wilde bijen kan betekenen, hangt vooral af van bodem, bloeiboog en structuur.
Zweefvliegen: bestuivers en bladluiseters in één
Met circa 340 soorten in Nederland zijn zweefvliegen na de wilde bijen de tweede belangrijkste bestuivergroep — en hun larven eten per stuk tot 800 bladluizen op. Een tuin die zweefvliegen herbergt heeft minder gif nodig.
Padden, kikkers en salamanders in de tuin
Nederland heeft 16 inheemse amfibieën, allemaal beschermd. Een tuin die padden, bruine kikkers en kleine watersalamanders helpt vraagt geen vijver — maar wel een vorstvrije winterschuilplek en open routes naar buiten.
Huismussen redden in je eigen tuin
De huismus is sinds 1990 met meer dan 50% afgenomen — niet door één oorzaak maar door drie tegelijk. Wat een tuin bijdraagt staat of valt bij dichte heg, modderbad en ruimte voor zaad-onkruid.
Spinnen in de tuin: zo'n 700 soorten, allemaal jagers
Nederland telt rond 700 spinnensoorten. Op een hectare extensieve grond worden tot 1300 prooidieren per jaar door spinnen geconsumeerd. Een tuin zonder spinnen is een tuin met een open insectenbalans.
Egels in de stadstuin: een onverwacht-kwetsbare bondgenoot
De Nederlandse egelpopulatie is sinds 1980 met 50-70% afgenomen. In een stadstuin met de juiste schuilplaats, voer en doorgangen kan een territorium overleven — dat is meer dan elders nog haalbaar.
Gierzwaluw-nestkasten: een verdwijnende stadsbroeder retten
De gierzwaluw nestelt al 4000 jaar onder Europese dakpannen, maar moderne renovaties sluiten de ruimtes definitief af. Een specifieke nestkast op de juiste hoogte werkt — maar zaken als terrasverlichting niet.
Glimwormen in de tuin: het lichtende einde van een slakkenleven
De gewone glimworm is een kever waarvan de larve obligate slakkenjager is en het volwassen vrouwtje een groen-geel licht uitstraalt om mannetjes te lokken. In de Nederlandse tuin steeds zeldzamer — en juist redbaar.
Inheemse haag: zes soorten en wanneer welke
Een inheemse haag van meidoorn, sleedoorn, hazelaar of veldesdoorn herbergt 5-10 keer meer insectensoorten dan een laurier-haag. Soortenkeuze hangt af van bodem, snoeitolerantie en waterbehoefte.
Kerkuil in de schuur: een nestkast die werkt
De kerkuil is een specialist in muizenjacht — één paartje eet 2000-3000 muizen per jaar. Een goede nestkast in een schuur of stal binnen een muizenrijk landschap heeft realistisch kans op bezetting.
Hommels in de tuin: kolonies van een paar honderd, niet duizenden
Een hommelkolonie is veel kleiner dan een honingbijenvolk — 50 tot 400 dieren — en eenjarig. Een tuin die de juiste lente-, zomer- en nazomerbloei biedt, herbergt meerdere soorten naast elkaar.
Inheemse vaste planten: twintig soorten die werkelijk werken in een tuin
Een border met inheemse vaste planten heeft 5-10 keer meer insectenleven dan eenzelfde border met cultivar-perennials. Maar inheems is niet automatisch geschikt — sommige zijn invasief, andere te slordig.
Stinzenplanten: vroege voorjaarsbloei van Friese buitenplaatsen
Stinzenplanten zijn tot Nederland verwilderde sierplanten — sneeuwklokje, vingerhelmbloem, daslook — uit oude buitenplaatstuinen. In een tuin werken ze als vroege biodiversiteitsboost.
Waardplanten voor vlinderrupsen: nectar is niet genoeg
Een vlinderstruik trekt volwassen vlinders, maar zonder waardplanten voor de rupsen ondersteunt hij geen voortplanting. Vele Nederlandse soorten zijn kieskeurig — dagpauwoog leeft op brandnetel, geen alternatief.
Klimop: vrijwel onmisbare biodiversiteitsplant — niet de gevel-killer waar hij voor doorgaat
Klimop bloeit in oktober wanneer alle andere nectar weg is, draagt bessen die overwinterende vogels voeren en is in 90% van de gevallen niet de oorzaak van schade aan een gevel — dat is achterliggende beton-rot.
Najaarsbloeiers: voor het gat tussen augustus en eerste vorst
Een typische Nederlandse tuin bloeit van mei tot half augustus. September-oktober is een bloei-vacuüm — terwijl precies dán de hommelkoninginnen voer nodig hebben. Acht planten die het gat dichten.
Bijenhotel: een goede maakt zin, een slechte schaadt
Een bijenhotel met de verkeerde gat-diameters of zonder regenbescherming wordt een ziektehaard waar parasieten de larven vernietigen. Vier vereisten en zes bouwfouten.
Wintervogels bijvoeren: wat werkt, wat schaadt, wanneer beginnen
Bijvoeren in winter helpt zaadeters door hun hardste maanden, maar fout-voer en niet-schoonmaken kunnen vogels juist ziek maken. Vier basisregels voor wie het echt zinvol doet.
Takkenrillen en houttuin-elementen: snoeisel als biotoop
Snoeisel hoeft niet weg in groencontainer. Een takkenril (ras, mustelid hedge) langs de schutting is biotoop voor egels, winterkoning, kevers en bestaat 5-10 jaar als 'levende' afscheiding.
Mollen in de tuin: bondgenoten, geen plaag
Een mol vreet 50 g insectenlarven en wormen per dag. De molshopen zijn esthetisch storend maar het dier is voor een tuin nuttig. Bestrijden hoeft alleen heel selectief — meestal is leven-met-mol de beste optie.
De randstrook: 50 cm wilde rand levert meer biodiversiteit dan halve tuin
Een 50 cm brede ongemaaide strook langs schutting of muur, met spontane vegetatie en oude stengels, herbergt 30-60 soorten waar in de gemaaide tuin er 5-10 leven. Geen werk, eindeloze opbrengst.
Ringslangen in een tuinvijver: kan dat, en wat helpt
De ringslang is Nederlands enige inheemse, ongiftige slang die in en om tuinvijvers leeft. Een vijver met de juiste structuur, voldoende amfibieën en een composthoop kan een ringslang-territorium worden.
Waar winteren tuininsecten — en wat je niet moet weghalen
Lieveheersbeestjes, gaaswespen, hommelkoninginnen, vlinders en duizenden solitaire bijen overwinteren in tuinen. Een tuin die in oktober wordt 'opgeruimd' verliest 60-80% van zijn overwinterende fauna.
Wat is ecologisch tuinieren eigenlijk? Een praktische uitleg voor gewone tuinen
Ecologisch tuinieren draait niet om een perfecte natuurtuin, maar om slimme keuzes die bodem, water, planten en dieren versterken. In dit artikel lees je wat ecologisch tuinieren in de praktijk betekent — en waarom het juist voor gewone Nederlandse tuinen logisch, haalbaar en vaak onderhoudsvriendelijker is dan je denkt.
Zelf een bijenhotel maken
Een goed ontworpen bijenhotel biedt nestgelegenheid aan tientallen solitaire bijensoorten die essentieel zijn voor de bestuiving in je tuin. Leer welke materialen werken, welke fouten je moet vermijden en hoe je het onderhoud aanpakt.
Een vlindertuin aanleggen: stap voor stap
Creëer een wetenschappelijk onderbouwd vlinderparadijs in je eigen tuin door de juiste waardplanten, nectarbronnen en microklimaten te combineren. Van eileggedrag tot overwinteringsstrategieën: alles wat je moet weten voor een bloeiende vlinderpopulatie.
Vogels aantrekken naar je tuin
Een vogelvriendelijke tuin biedt nestgelegenheid, voedsel en water gedurende het hele jaar. Ontdek welke inheemse planten, nestkasten en tuinstructuren bewezen effectief zijn voor het aantrekken van diverse vogelsoorten.
Biodiversiteit in een kleine tuin
